Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 2.4 trang 19 SBT Toán 10

Bài 3. Bất phương trình bậc nhất hai ẩn

Đề bài

Cho bất phương trình x+2y≥−4x + 2y \geq -4.

a) Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình đã cho trên mặt phẳng toạ độ.

b) Miền nghiệm có chứa bao nhiêu điểm (x;y)(x; y) với x,yx, y là các số nguyên âm?

Lời giải

## a) Biểu diễn miền nghiệm

Xét đường thẳng d:x+2y=−4d: x + 2y = -4.

Đường thẳng dd đi qua hai điểm A(−4;0)A(-4; 0) và B(0;−2)B(0; -2).

Lấy điểm gốc toạ độ O(0;0)O(0; 0) không thuộc dd để thử. Thay vào vế trái:
0+2⋅0=0≥−4 (đúng).0 + 2\cdot 0 = 0 \geq -4 \text{ (đúng).}

Vậy O(0;0)O(0; 0) là một nghiệm của bất phương trình.

Kết luận: Miền nghiệm của bất phương trình x+2y≥−4x + 2y \geq -4 là nửa mặt phẳng có bờ là đường thẳng d:x+2y=−4d: x + 2y = -4, chứa điểm O(0;0)O(0; 0) (kể cả bờ dd). Phần còn lại (nửa mặt phẳng không chứa OO) bị gạch bỏ.

##

b) Đếm các điểm nguyên âm trong miền nghiệm

Ta cần tìm các điểm (x;y)(x; y) với x,yx, y là các số nguyên âm (tức x≤−1x \leq -1 và y≤−1y \leq -1) thoả mãn x+2y≥−4x + 2y \geq -4.

Vì yy nguyên âm nên y≤−1y \leq -1, suy ra 2y≤−22y \leq -2.

Trường hợp y=−1y = -1:   x+2(−1)≥−4⇔x≥−2.\;x + 2(-1) \geq -4 \Leftrightarrow x \geq -2.
Kết hợp xx nguyên âm (x≤−1x \leq -1) ta được x∈{−2;−1}x \in \{-2; -1\}, cho 2 điểm: (−2;−1)(-2; -1) và (−1;−1)(-1; -1).

Trường hợp y=−2y = -2:   x+2(−2)≥−4⇔x≥0.\;x + 2(-2) \geq -4 \Leftrightarrow x \geq 0.
Mâu thuẫn với xx nguyên âm ⇒\Rightarrow không có điểm nào.

Trường hợp y≤−3y \leq -3:   x≥−4−2y≥−4+6=2>0\;x \geq -4 - 2y \geq -4 + 6 = 2 > 0, mâu thuẫn với xx nguyên âm ⇒\Rightarrow không có điểm nào.

Kiểm tra lại:
- (−2;−1):−2+2(−1)=−4≥−4(-2; -1): -2 + 2(-1) = -4 \geq -4 ✓ (nằm trên bờ dd, được tính).
- (−1;−1):−1+2(−1)=−3≥−4(-1; -1): -1 + 2(-1) = -3 \geq -4 ✓.

Kết luận: Miền nghiệm chứa đúng 2 điểm (x;y)(x; y) với x,yx, y là các số nguyên âm.

Đáp số

Miền nghiệm là nửa mặt phẳng bờ d:x+2y=−4d: x+2y=-4 chứa gốc OO, kể cả bờ2 điểm: (−2;−1)(-2;-1) và (−1;−1)(-1;-1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.