Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 2.24 trang 27 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương II

Đề bài

Một hợp tác xã chăn nuôi dự định trộn hai loại thức ăn gia súc XX và YY để tạo thành thức ăn hỗn hợp cho gia súc. Giá một bao loại XX là 250 nghìn đồng, giá một bao loại YY là 200 nghìn đồng. Mỗi bao loại XX chứa 2 đơn vị chất dinh dưỡng A, 2 đơn vị chất dinh dưỡng B và 2 đơn vị chất dinh dưỡng C. Mỗi bao loại YY chứa 1 đơn vị chất dinh dưỡng A, 9 đơn vị chất dinh dưỡng B và 3 đơn vị chất dinh dưỡng C. Tìm chi phí nhỏ nhất để mua hai loại thức ăn gia súc XX và YY sao cho hỗn hợp thu được chứa tối thiểu 12 đơn vị chất dinh dưỡng A, 36 đơn vị chất dinh dưỡng B và 24 đơn vị chất dinh dưỡng C.
A. 1,95 triệu đồng.
B. 4,5 triệu đồng.
C. 1,85 triệu đồng.
D. 1,7 triệu đồng.

Lời giải

Thiết lập bài toán.

Gọi xx là số bao thức ăn loại XX và yy là số bao thức ăn loại YY cần mua (x≥0, y≥0)(x\ge 0,\ y\ge 0).

Chi phí mua (đơn vị: nghìn đồng) là:
F=250x+200y.F = 250x + 200y.

Các điều kiện ràng buộc về chất dinh dưỡng.

- Chất AA: mỗi bao XX có 22, mỗi bao YY có 11, cần tối thiểu 1212:
2x+y≥12.2x + y \ge 12.
- Chất BB: mỗi bao XX có 22, mỗi bao YY có 99, cần tối thiểu 3636:
2x+9y≥36.2x + 9y \ge 36.
- Chất CC: mỗi bao XX có 22, mỗi bao YY có 33, cần tối thiểu 2424:
2x+3y≥24.2x + 3y \ge 24.

Vậy ta cần tìm x,yx,y thỏa hệ bất phương trình
{2x+y≥122x+9y≥362x+3y≥24x≥0, y≥0\begin{cases} 2x+y\ge 12\\ 2x+9y\ge 36\\ 2x+3y\ge 24\\ x\ge 0,\ y\ge 0\end{cases}
sao cho F=250x+200yF=250x+200y nhỏ nhất.

Xác định các đỉnh của miền nghiệm.

Miền nghiệm là miền không bị chặn phía trên bên phải, biên tạo bởi các đường thẳng. Ta tìm các đỉnh:

- Giao của 2x+y=122x+y=12 và 2x+3y=242x+3y=24: trừ vế theo vế được 2y=12⇒y=6, x=32y=12\Rightarrow y=6,\ x=3. Đỉnh (3;6)(3;6). Kiểm tra BB: 2⋅3+9⋅6=60≥362\cdot3+9\cdot6=60\ge36 ✓
- Giao của 2x+3y=242x+3y=24 và 2x+9y=362x+9y=36: trừ vế được 6y=12⇒y=2, x=96y=12\Rightarrow y=2,\ x=9. Đỉnh (9;2)(9;2). Kiểm tra AA: 2⋅9+2=20≥122\cdot9+2=20\ge12 ✓
- Giao của biên với trục OyOy (x=0)(x=0): cần y≥12, y≥4, y≥8y\ge12,\ y\ge4,\ y\ge8 nên y=12y=12. Đỉnh (0;12)(0;12).
- Giao của biên với trục OxOx (y=0)(y=0): cần x≥6, x≥18, x≥12x\ge6,\ x\ge18,\ x\ge12 nên x=18x=18. Đỉnh (18;0)(18;0).

Tính FF tại các đỉnh.

| Đỉnh | F=250x+200yF = 250x + 200y (nghìn đồng) |
|---|---|
| (0;12)(0;12) | 250⋅0+200⋅12=2400250\cdot0+200\cdot12 = 2400 |
| (3;6)(3;6) | 250⋅3+200⋅6=750+1200=1950250\cdot3+200\cdot6 = 750+1200 = 1950 |
| (9;2)(9;2) | 250⋅9+200⋅2=2250+400=2650250\cdot9+200\cdot2 = 2250+400 = 2650 |
| (18;0)(18;0) | 250⋅18+200⋅0=4500250\cdot18+200\cdot0 = 4500 |

Vì FF đạt giá trị nhỏ nhất tại một đỉnh của miền nghiệm, nên
Fmin⁡=1950 (nghìn đồng)=1,95 triệu đồng,F_{\min} = 1950 \text{ (nghìn đồng)} = 1{,}95 \text{ triệu đồng},
đạt được khi mua x=3x=3 bao loại XX và y=6y=6 bao loại YY.

Kết luận. Chi phí nhỏ nhất là 1,951{,}95 triệu đồng. Chọn đáp án A.

Đáp số

A. 1,95 triệu đồng (mua 3 bao X và 6 bao Y)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.