Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.10 trang 39 SBT Toán 10

Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180 độ

Đề bài

Một tàu cá xuất phát từ đảo AA, chạy 50 km theo hướng N24∘EN24^\circ E đến đảo BB để lấy thêm ngư cụ, rồi chuyển hướng N36∘WN36^\circ W chạy tiếp 130 km đến ngư trường CC.

a) Tính khoảng cách từ vị trí xuất phát AA đến CC (làm tròn đến hàng đơn vị, theo đơn vị đo kilômét).

b) Tìm hướng từ AA đến CC (làm tròn đến hàng đơn vị, theo đơn vị độ).

Lời giải

Phân tích. Đặt tam giác ABCABC với AB=50AB = 50 km, BC=130BC = 130 km. Ta cần tính số đo góc ABC^\widehat{ABC} tạo bởi hai đoạn đường của tàu.

Vẽ tia chỉ hướng bắc tại BB. Tàu đi từ AA đến BB theo hướng N24∘EN24^\circ E, nên nhìn từ BB ngược về AA là hướng S24∘WS24^\circ W; tia BABA hợp với hướng nam một góc 24∘24^\circ. Tàu đi tiếp từ BB đến CC theo hướng N36∘WN36^\circ W; tia BCBC hợp với hướng bắc một góc 36∘36^\circ (về phía tây).

Hướng bắc và hướng nam tại BB là hai tia đối nhau nên:
ABC^=180∘−24∘−36∘=120∘.\widehat{ABC} = 180^\circ - 24^\circ - 36^\circ = 120^\circ.

a) Khoảng cách ACAC.

Áp dụng định lí côsin trong tam giác ABCABC:
AC2=AB2+BC2−2⋅AB⋅BC⋅cos⁡ABC^.AC^2 = AB^2 + BC^2 - 2\cdot AB\cdot BC\cdot\cos\widehat{ABC}.
AC2=502+1302−2⋅50⋅130⋅cos⁡120∘.AC^2 = 50^2 + 130^2 - 2\cdot 50\cdot 130\cdot\cos 120^\circ.
Vì cos⁡120∘=−12\cos 120^\circ = -\dfrac{1}{2} nên:
AC2=2500+16900−2⋅50⋅130⋅(−12)=2500+16900+6500=25900.AC^2 = 2500 + 16900 - 2\cdot 50\cdot 130\cdot\left(-\tfrac{1}{2}\right) = 2500 + 16900 + 6500 = 25900.
AC=25900≈160,9 (km)≈161 km.AC = \sqrt{25900} \approx 160,9 \text{ (km)} \approx 161 \text{ km}.

b) Hướng từ AA đến CC.

Xét góc BAC^\widehat{BAC} (góc tại AA giữa ABAB và ACAC). Áp dụng định lí sin:
BCsin⁡BAC^=ACsin⁡ABC^  ⇒  sin⁡BAC^=BC⋅sin⁡ABC^AC.\frac{BC}{\sin\widehat{BAC}} = \frac{AC}{\sin\widehat{ABC}} \;\Rightarrow\; \sin\widehat{BAC} = \frac{BC\cdot\sin\widehat{ABC}}{AC}.
sin⁡BAC^=130⋅sin⁡120∘160,9=130⋅32160,9≈112,58160,9≈0,700.\sin\widehat{BAC} = \frac{130\cdot\sin 120^\circ}{160,9} = \frac{130\cdot\frac{\sqrt{3}}{2}}{160,9} \approx \frac{112,58}{160,9} \approx 0,700.
BAC^≈44,4∘.\widehat{BAC} \approx 44,4^\circ.

Tia ABAB có hướng N24∘EN24^\circ E (lệch 24∘24^\circ về phía đông so với hướng bắc). Điểm CC nằm về phía tây của ABAB, nên tia ACAC lệch so với hướng bắc một góc về phía tây bằng:
44,4∘−24∘=20,4∘≈20∘.44,4^\circ - 24^\circ = 20,4^\circ \approx 20^\circ.

Vậy hướng từ AA đến CC là N20∘WN20^\circ W (khoảng 20∘20^\circ về phía tây của hướng bắc).

Đáp số

AC≈161AC \approx 161 kmHướng N20∘WN20^\circ W

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.