Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.37 trang 43 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương III

Đề bài

Một người đứng trên đài quan sát đặt ở cuối một đường đua thẳng. Ở độ cao 6 m so với mặt đường đua, tại một thời điểm người đó nhìn hai vận động viên AA và BB dưới các góc tương ứng là 60∘60^\circ và 30∘30^\circ, so với phương nằm ngang (H.3.6). Khoảng cách giữa hai vận động viên AA và BB (làm tròn đến hàng đơn vị, theo đơn vị mét) tại thời điểm đó là
A. 8 m.
B. 7 m.
C. 6 m.
D. 9 m.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 43 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.6: Điểm MM là đài quan sát ở trên cao. Từ MM có một đường nằm ngang (nét đứt) đi sang phải. Từ MM hạ đường thẳng đứng (nét đứt) xuống chân, gặp mặt đường tại một điểm; độ cao MM so với mặt đường là 6 m. Trên mặt đường có hai vận động viên AA (gần) và BB (xa), nằm cùng phía bên phải. Góc giữa phương ngang và tia MBMB là 30∘30^\circ; góc giữa phương ngang và tia MAMA là 60∘60^\circ (tức tia nhìn xuống AA dốc hơn tia nhìn xuống BB). Tam giác MABMAB với AA, BB trên mặt đường nằm ngang.

Lời giải

Gọi MM là vị trí người quan sát, AA và BB là vị trí hai vận động viên trên mặt đường.

Xét các tam giác vuông do đường thẳng đứng cao 6 m tạo ra

Gọi HH là chân đường vuông góc hạ từ MM xuống mặt đường, khi đó MH=6MH = 6 m và MH⊥HBMH \perp HB.

Vì tia nhìn MAMA, MBMB hợp với phương ngang các góc 60∘60^\circ và 30∘30^\circ, mà phương ngang song song với mặt đường nên góc hạ (góc giữa tia nhìn và phương ngang) cũng chính là góc so le với các góc MAH^\widehat{MAH}, MBH^\widehat{MBH}:
MAH^=60∘,MBH^=30∘.\widehat{MAH} = 60^\circ, \qquad \widehat{MBH} = 30^\circ.

Tính MAMA và MBMB

Trong tam giác vuông MHAMHA (vuông tại HH):
sin⁡60∘=MHMA⇒MA=6sin⁡60∘=632=43 (m).\sin 60^\circ = \frac{MH}{MA} \Rightarrow MA = \frac{6}{\sin 60^\circ} = \frac{6}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = 4\sqrt{3}\ (\text{m}).

Trong tam giác vuông MHBMHB (vuông tại HH):
sin⁡30∘=MHMB⇒MB=6sin⁡30∘=612=12 (m).\sin 30^\circ = \frac{MH}{MB} \Rightarrow MB = \frac{6}{\sin 30^\circ} = \frac{6}{\frac{1}{2}} = 12\ (\text{m}).

Tính góc AMB^\widehat{AMB}

Hai tia MAMA, MBMB cùng nằm dưới phương ngang, lệch so với phương ngang lần lượt 60∘60^\circ và 30∘30^\circ nên:
AMB^=60∘−30∘=30∘.\widehat{AMB} = 60^\circ - 30^\circ = 30^\circ.

Tính ABAB bằng định lí côsin trong tam giác MABMAB
AB2=MA2+MB2−2⋅MA⋅MB⋅cos⁡AMB^.AB^2 = MA^2 + MB^2 - 2\cdot MA\cdot MB\cdot \cos\widehat{AMB}.
AB2=(43)2+122−2⋅43⋅12⋅cos⁡30∘.AB^2 = (4\sqrt{3})^2 + 12^2 - 2\cdot 4\sqrt{3}\cdot 12\cdot \cos 30^\circ.
AB2=48+144−963⋅32=192−144=48.AB^2 = 48 + 144 - 96\sqrt{3}\cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 192 - 144 = 48.
AB=48=43≈6,93 (m).AB = \sqrt{48} = 4\sqrt{3} \approx 6{,}93\ (\text{m}).

Làm tròn đến hàng đơn vị: AB≈7AB \approx 7 m.

Kiểm tra lại: Có thể tính trực tiếp khoảng cách trên mặt đường: HA=6tan⁡60∘=23HA = \dfrac{6}{\tan 60^\circ} = 2\sqrt{3}, HB=6tan⁡30∘=63HB = \dfrac{6}{\tan 30^\circ} = 6\sqrt{3}, nên AB=HB−HA=63−23=43≈7AB = HB - HA = 6\sqrt{3} - 2\sqrt{3} = 4\sqrt{3} \approx 7 m. Kết quả trùng khớp.

Vậy chọn đáp án B. 7 m.

Đáp số

B. 7 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.