Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.45 trang 44 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương III

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có B^=15∘\widehat{B} = 15^\circ, C^=30∘\widehat{C} = 30^\circ và c=2c = 2.

a) Tính số đo góc AA và độ dài các cạnh aa, bb.

b) Tính diện tích và bán kính đường tròn ngoại tiếp của tam giác.

c) Lấy điểm DD thuộc cạnh ABAB sao cho BCD^=DCA^\widehat{BCD} = \widehat{DCA} (tức CDCD là phân giác của góc BCA^\widehat{BCA}). Tính độ dài CDCD.

Lời giải

## a) Số đo góc AA và độ dài các cạnh aa, bb

Tổng ba góc trong tam giác bằng 180∘180^\circ nên:

A^=180∘−B^−C^=180∘−15∘−30∘=135∘.\widehat{A} = 180^\circ - \widehat{B} - \widehat{C} = 180^\circ - 15^\circ - 30^\circ = 135^\circ.

Áp dụng định lí sin cho tam giác ABCABC:

asin⁡A=bsin⁡B=csin⁡C.\dfrac{a}{\sin A} = \dfrac{b}{\sin B} = \dfrac{c}{\sin C}.

Từ cạnh c=2c = 2 và C^=30∘\widehat{C} = 30^\circ ta có đại lượng chung:

csin⁡C=2sin⁡30∘=212=4.\dfrac{c}{\sin C} = \dfrac{2}{\sin 30^\circ} = \dfrac{2}{\tfrac{1}{2}} = 4.

Do đó:

a=4sin⁡A=4sin⁡135∘=4⋅22=22≈2,83.a = 4\sin A = 4\sin 135^\circ = 4\cdot\dfrac{\sqrt{2}}{2} = 2\sqrt{2} \approx 2{,}83.

b=4sin⁡B=4sin⁡15∘=4⋅6−24=6−2≈1,04.b = 4\sin B = 4\sin 15^\circ = 4\cdot\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4} = \sqrt{6}-\sqrt{2} \approx 1{,}04.

(Ở đây dùng sin⁡15∘=6−24\sin 15^\circ = \dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.)

##

b) Diện tích và bán kính đường tròn ngoại tiếp

Diện tích. Góc AA xen giữa hai cạnh bb và cc nên:

S=12bcsin⁡A=12(6−2)⋅2⋅sin⁡135∘=(6−2)⋅22.S = \dfrac{1}{2}bc\sin A = \dfrac{1}{2}(\sqrt{6}-\sqrt{2})\cdot 2\cdot\sin 135^\circ = (\sqrt{6}-\sqrt{2})\cdot\dfrac{\sqrt{2}}{2}.

S=12−22=23−22=3−1≈0,73.S = \dfrac{\sqrt{12}-2}{2} = \dfrac{2\sqrt{3}-2}{2} = \sqrt{3}-1 \approx 0{,}73.

Bán kính đường tròn ngoại tiếp. Từ định lí sin, csin⁡C=2R=4\dfrac{c}{\sin C} = 2R = 4, suy ra:

R=2.R = 2.

##

c) Độ dài CDCD (CDCD là phân giác góc BCA^\widehat{BCA})

Vì CDCD là phân giác của góc BCA^=30∘\widehat{BCA} = 30^\circ nên:

BCD^=DCA^=15∘.\widehat{BCD} = \widehat{DCA} = 15^\circ.

Xét tam giác BCDBCD: có DBC^=B^=15∘\widehat{DBC} = \widehat{B} = 15^\circ và BCD^=15∘\widehat{BCD} = 15^\circ, do đó:

BDC^=180∘−15∘−15∘=150∘.\widehat{BDC} = 180^\circ - 15^\circ - 15^\circ = 150^\circ.

Cạnh BC=a=22BC = a = 2\sqrt{2}. Áp dụng định lí sin trong tam giác BCDBCD (cạnh CDCD đối góc DBC^\widehat{DBC}, cạnh BCBC đối góc BDC^\widehat{BDC}):

CDsin⁡DBC^=BCsin⁡BDC^.\dfrac{CD}{\sin \widehat{DBC}} = \dfrac{BC}{\sin \widehat{BDC}}.

CD=BC⋅sin⁡15∘sin⁡150∘=22⋅6−2412=22⋅6−24⋅2.CD = \dfrac{BC\cdot\sin 15^\circ}{\sin 150^\circ} = \dfrac{2\sqrt{2}\cdot\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}}{\dfrac{1}{2}} = 2\sqrt{2}\cdot\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}\cdot 2.

CD=2 (6−2)=12−2=23−2≈1,46.CD = \sqrt{2}\,(\sqrt{6}-\sqrt{2}) = \sqrt{12}-2 = 2\sqrt{3}-2 \approx 1{,}46.

Kiểm tra lại bằng tam giác ACDACD: A^=135∘\widehat{A}=135^\circ, DCA^=15∘\widehat{DCA}=15^\circ nên ADC^=30∘\widehat{ADC}=30^\circ; với AC=b=6−2AC=b=\sqrt{6}-\sqrt{2}:

CD=AC⋅sin⁡135∘sin⁡30∘=(6−2)⋅2/21/2=(6−2)2=23−2.CD = \dfrac{AC\cdot\sin 135^\circ}{\sin 30^\circ} = (\sqrt{6}-\sqrt{2})\cdot\dfrac{\sqrt{2}/2}{1/2} = (\sqrt{6}-\sqrt{2})\sqrt{2} = 2\sqrt{3}-2.

Hai cách cho cùng kết quả, vậy CD=23−2≈1,46CD = 2\sqrt{3}-2 \approx 1{,}46.

Đáp số

A^=135∘\widehat{A}=135^\circ; a=22≈2,83a=2\sqrt{2}\approx 2{,}83; b=6−2≈1,04b=\sqrt{6}-\sqrt{2}\approx 1{,}04S=3−1≈0,73S=\sqrt{3}-1\approx 0{,}73; R=2R=2CD=23−2≈1,46CD=2\sqrt{3}-2\approx 1{,}46

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.