Giải Bài 3.47 trang 44 SBT Toán 10
Đề bài
Trên sườn đồi, với độ dốc 12% (độ dốc của sườn đồi được tính bằng tang của góc nhọn tạo bởi sườn đồi với phương nằm ngang) có một cây cao mọc thẳng đứng. Ở phía chân đồi, cách gốc cây 30 m, người ta nhìn ngọn cây dưới một góc so với phương nằm ngang. Tính chiều cao của cây đó (làm tròn đến hàng đơn vị, theo đơn vị mét).
Lời giải
Phân tích và dựng hình.
Gọi là vị trí người quan sát ở chân đồi, là gốc cây và là ngọn cây. Cây mọc thẳng đứng nên vuông góc với phương nằm ngang; ta cần tính .
Gọi là góc nhọn tạo bởi sườn đồi với phương nằm ngang. Theo giả thiết độ dốc nên:
Chọn hệ trục với là gốc, trục hoành là phương nằm ngang. Vì nằm trên sườn đồi, cách một đoạn m dọc theo sườn (hợp với phương ngang góc ), nên tia nghiêng góc , còn tia (nhìn ngọn cây) nghiêng góc so với phương ngang.
Xét tam giác .
- Góc tại : (hiệu hai góc nghiêng của và ).
- Góc tại : tia hướng thẳng đứng lên, tia hướng xuống dọc sườn (dưới phương ngang góc ), nên .
- Suy ra góc tại :
Áp dụng định lí sin trong tam giác :
Do đó:
Mà , nên:
Tính số. Từ ta có:
Suy ra:
Kiểm tra lại: với , chiều cao tính được m; tung độ ngọn cây và hoành độ bằng nhau, đúng với góc nhìn . Hợp lí.
Kết luận. Chiều cao của cây khoảng m.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.