Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.11 trang 51 SBT Toán 10

Bài 6. Hệ thức lượng trong tam giác

Đề bài

Trên Hình 4.7 biểu diễn ba lực F1→\overrightarrow{F_1}, F2→\overrightarrow{F_2}, F3→\overrightarrow{F_3} cùng tác động vào một vật ở vị trí cân bằng AA. Cho biết ∣F1→∣=30 N|\overrightarrow{F_1}| = 30\,\text{N}, ∣F2→∣=40 N|\overrightarrow{F_2}| = 40\,\text{N}. Tính cường độ của lực F3→\overrightarrow{F_3}.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 51 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.7: Ba lực cùng đặt tại điểm AA. Vectơ F1→\overrightarrow{F_1} hướng lên chếch sang trái, vectơ F2→\overrightarrow{F_2} hướng lên chếch sang phải; góc giữa F1→\overrightarrow{F_1} và F2→\overrightarrow{F_2} là góc vuông (có kí hiệu góc vuông tại AA). Vectơ F3→\overrightarrow{F_3} hướng thẳng xuống dưới.

Lời giải

Vì vật ở vị trí cân bằng AA nên tổng ba lực tác động bằng vectơ-không:
F1→+F2→+F3→=0⃗.\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2} + \overrightarrow{F_3} = \vec{0}.

Suy ra F3→=−(F1→+F2→)\overrightarrow{F_3} = -\left(\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2}\right), do đó cường độ (độ dài) của F3→\overrightarrow{F_3} bằng độ dài của lực tổng hợp F1→+F2→\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2}:
∣F3→∣=∣F1→+F2→∣.|\overrightarrow{F_3}| = |\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2}|.

Theo quy tắc hình bình hành, dựng hình bình hành có hai cạnh là F1→\overrightarrow{F_1} và F2→\overrightarrow{F_2} thì lực tổng hợp F1→+F2→\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2} là đường chéo xuất phát từ AA. Vì góc giữa F1→\overrightarrow{F_1} và F2→\overrightarrow{F_2} là góc vuông nên hình bình hành đó là hình chữ nhật.

Dùng định lí Pythagore (hoặc định lí côsin với góc 90∘90^\circ) cho độ dài đường chéo:
∣F1→+F2→∣=∣F1→∣2+∣F2→∣2=302+402=900+1600=2500=50.|\overrightarrow{F_1} + \overrightarrow{F_2}| = \sqrt{|\overrightarrow{F_1}|^2 + |\overrightarrow{F_2}|^2} = \sqrt{30^2 + 40^2} = \sqrt{900 + 1600} = \sqrt{2500} = 50.

Vậy cường độ của lực F3→\overrightarrow{F_3} là ∣F3→∣=50 N|\overrightarrow{F_3}| = 50\,\text{N}.

Kiểm tra: Bộ ba 30−40−5030 - 40 - 50 là bộ ba Pythagore (302+402=50230^2 + 40^2 = 50^2), phù hợp với điều kiện cân bằng lực. Đáp số hợp lí.

Đáp số

50 N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.