Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.13 trang 54 SBT Toán 10

Bài 7. Các khái niệm mở đầu

Đề bài

Cho tam giác ABCABC. Gọi DD, EE tương ứng là trung điểm của BCBC, CACA. Hãy biểu thị các vectơ AB→\overrightarrow{AB}, BC→\overrightarrow{BC}, CA→\overrightarrow{CA} theo hai vectơ AD→\overrightarrow{AD} và BE→\overrightarrow{BE}.

Lời giải

Ta dùng quy tắc ba điểm và tính chất trung điểm, đặt AD→\overrightarrow{AD} và BE→\overrightarrow{BE} làm hai vectơ cơ sở.

Thiết lập. Vì DD là trung điểm của BCBC nên:
AD→=AB→+12BC→.\overrightarrow{AD}=\overrightarrow{AB}+\tfrac{1}{2}\overrightarrow{BC}.
Vì EE là trung điểm của CACA nên:
BE→=BC→+12CA→.\overrightarrow{BE}=\overrightarrow{BC}+\tfrac{1}{2}\overrightarrow{CA}.
Ngoài ra, theo quy tắc ba điểm cho đường gấp khúc khép kín: AB→+BC→+CA→=0→\overrightarrow{AB}+\overrightarrow{BC}+\overrightarrow{CA}=\overrightarrow{0}, nên CA→=−AB→−BC→\overrightarrow{CA}=-\overrightarrow{AB}-\overrightarrow{BC}.

Đặt AB→=a⃗\overrightarrow{AB}=\vec{a}, BC→=b⃗\overrightarrow{BC}=\vec{b}. Khi đó CA→=−a⃗−b⃗\overrightarrow{CA}=-\vec{a}-\vec{b} và:
AD→=a⃗+12b⃗,BE→=b⃗+12(−a⃗−b⃗)=−12a⃗+12b⃗.\overrightarrow{AD}=\vec{a}+\tfrac{1}{2}\vec{b}, \qquad \overrightarrow{BE}=\vec{b}+\tfrac{1}{2}(-\vec{a}-\vec{b})=-\tfrac{1}{2}\vec{a}+\tfrac{1}{2}\vec{b}.
Giải hệ hai phương trình vectơ này theo a⃗,b⃗\vec a,\vec b:
AD→−BE→=32a⃗ ⇒ a⃗=23AD→−23BE→,\overrightarrow{AD}-\overrightarrow{BE}=\tfrac{3}{2}\vec{a}\ \Rightarrow\ \vec{a}=\tfrac{2}{3}\overrightarrow{AD}-\tfrac{2}{3}\overrightarrow{BE},
b⃗=2 BE→+a⃗=23AD→+43BE→.\vec{b}=2\,\overrightarrow{BE}+\vec a = \tfrac{2}{3}\overrightarrow{AD}+\tfrac{4}{3}\overrightarrow{BE}.

a) Vectơ AB→\overrightarrow{AB}:
AB→=a⃗=23AD→−23BE→.\overrightarrow{AB}=\vec a=\frac{2}{3}\overrightarrow{AD}-\frac{2}{3}\overrightarrow{BE}.

b) Vectơ BC→\overrightarrow{BC}:
BC→=b⃗=23AD→+43BE→.\overrightarrow{BC}=\vec b=\frac{2}{3}\overrightarrow{AD}+\frac{4}{3}\overrightarrow{BE}.

c) Vectơ CA→\overrightarrow{CA}:
CA→=−a⃗−b⃗=−43AD→−23BE→.\overrightarrow{CA}=-\vec a-\vec b=-\frac{4}{3}\overrightarrow{AD}-\frac{2}{3}\overrightarrow{BE}.

Kiểm tra. Cộng ba kết quả: AB→+BC→+CA→=(23+23−43)AD→+(−23+43−23)BE→=0→\overrightarrow{AB}+\overrightarrow{BC}+\overrightarrow{CA}=\left(\tfrac{2}{3}+\tfrac{2}{3}-\tfrac{4}{3}\right)\overrightarrow{AD}+\left(-\tfrac{2}{3}+\tfrac{4}{3}-\tfrac{2}{3}\right)\overrightarrow{BE}=\overrightarrow{0} — thỏa mãn quy tắc ba điểm, các kết quả đúng.

Đáp số

AB→=23AD→−23BE→\overrightarrow{AB}=\dfrac{2}{3}\overrightarrow{AD}-\dfrac{2}{3}\overrightarrow{BE}BC→=23AD→+43BE→\overrightarrow{BC}=\dfrac{2}{3}\overrightarrow{AD}+\dfrac{4}{3}\overrightarrow{BE}CA→=−43AD→−23BE→\overrightarrow{CA}=-\dfrac{4}{3}\overrightarrow{AD}-\dfrac{2}{3}\overrightarrow{BE}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.