Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.36 trang 66 SBT Toán 10

Bài 9. Tích của một vectơ với một số

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy cho hai điểm A(1;1)A(1; 1) và B(7;5)B(7; 5).

a) Tìm toạ độ của điểm CC thuộc trục hoành sao cho CC cách đều AA và BB.

b) Tìm toạ độ của điểm DD thuộc trục tung sao cho vectơ DA→+DB→\overrightarrow{DA} + \overrightarrow{DB} có độ dài ngắn nhất.

Lời giải

## a) Tìm điểm CC thuộc trục hoành cách đều AA và BB

Vì CC thuộc trục hoành OxOx nên CC có tung độ bằng 00, đặt C(x;0)C(x; 0).

Ta có:

CA→=(1−x; 1)⇒CA2=(1−x)2+12=(x−1)2+1\overrightarrow{CA} = (1 - x;\ 1) \Rightarrow CA^2 = (1-x)^2 + 1^2 = (x-1)^2 + 1

CB→=(7−x; 5)⇒CB2=(7−x)2+52=(x−7)2+25\overrightarrow{CB} = (7 - x;\ 5) \Rightarrow CB^2 = (7-x)^2 + 5^2 = (x-7)^2 + 25

CC cách đều AA và BB nên CA=CBCA = CB, tức là CA2=CB2CA^2 = CB^2:

(x−1)2+1=(x−7)2+25(x-1)^2 + 1 = (x-7)^2 + 25

x2−2x+1+1=x2−14x+49+25x^2 - 2x + 1 + 1 = x^2 - 14x + 49 + 25

−2x+2=−14x+74-2x + 2 = -14x + 74

12x=72⇒x=612x = 72 \Rightarrow x = 6

Vậy C(6;0)C(6; 0).

*Kiểm tra:* CA2=(6−1)2+1=26CA^2 = (6-1)^2 + 1 = 26; CB2=(6−7)2+25=26CB^2 = (6-7)^2 + 25 = 26. Đúng, CA=CB=26CA = CB = \sqrt{26}.

##

b) Tìm điểm DD thuộc trục tung để DA→+DB→\overrightarrow{DA} + \overrightarrow{DB} có độ dài ngắn nhất

Vì DD thuộc trục tung OyOy nên DD có hoành độ bằng 00, đặt D(0;y)D(0; y).

Ta có:

DA→=(1−0; 1−y)=(1; 1−y)\overrightarrow{DA} = (1 - 0;\ 1 - y) = (1;\ 1 - y)

DB→=(7−0; 5−y)=(7; 5−y)\overrightarrow{DB} = (7 - 0;\ 5 - y) = (7;\ 5 - y)

Suy ra:

DA→+DB→=(1+7; (1−y)+(5−y))=(8; 6−2y)\overrightarrow{DA} + \overrightarrow{DB} = (1 + 7;\ (1 - y) + (5 - y)) = (8;\ 6 - 2y)

Độ dài của vectơ đó là:

∣DA→+DB→∣=82+(6−2y)2=64+(6−2y)2\left| \overrightarrow{DA} + \overrightarrow{DB} \right| = \sqrt{8^2 + (6 - 2y)^2} = \sqrt{64 + (6 - 2y)^2}

Vì (6−2y)2≥0(6 - 2y)^2 \ge 0 với mọi yy nên:

64+(6−2y)2≥64=8\sqrt{64 + (6 - 2y)^2} \ge \sqrt{64} = 8

Dấu bằng xảy ra khi 6−2y=0⇔y=36 - 2y = 0 \Leftrightarrow y = 3.

Vậy D(0;3)D(0; 3) thì DA→+DB→\overrightarrow{DA} + \overrightarrow{DB} có độ dài ngắn nhất, giá trị nhỏ nhất bằng 88.

Đáp số

C(6; 0)D(0; 3), độ dài ngắn nhất bằng 8

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.