Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.25 trang 18 SBT Toán 10

Bài 17. Dấu của tam thức bậc hai

Đề bài

Một công ty đồ gia dụng sản xuất bình đựng nước thấy rằng khi đơn giá của bình đựng nước là xx nghìn đồng thì doanh thu RR (tính theo đơn vị nghìn đồng) sẽ là R(x)=−560x2+50 000xR(x) = -560x^2 + 50\,000x.

a) Theo mô hình doanh thu này, thì đơn giá nào là quá cao dẫn đến doanh thu từ việc bán bình đựng nước bằng 0 (tức là sẽ không có người mua)?

b) Với khoảng đơn giá nào của bình đựng nước thì doanh thu từ việc bán bình đựng nước vượt mức 1 tỉ đồng?

Lời giải

a) Doanh thu bằng 00 khi:

R(x)=−560x2+50 000x=0R(x) = -560x^2 + 50\,000x = 0

⇔x(−560x+50 000)=0⇔x=0  hoặc  x=50 000560=6257≈89,29.\Leftrightarrow x(-560x + 50\,000) = 0 \Leftrightarrow x = 0 \ \text{ hoặc }\ x = \dfrac{50\,000}{560} = \dfrac{625}{7} \approx 89{,}29.

Giá trị x=0x = 0 ứng với việc cho không (không phải "giá quá cao"). Vậy đơn giá quá cao làm doanh thu bằng 00 là:

x=6257≈89,29 (nghìn đồng).x = \dfrac{625}{7} \approx 89{,}29 \ \text{(nghìn đồng)}.

b) Đổi 11 tỉ đồng =1 000 000= 1\,000\,000 nghìn đồng. Doanh thu vượt mức 11 tỉ đồng khi:

R(x)>1 000 000⇔−560x2+50 000x>1 000 000R(x) > 1\,000\,000 \Leftrightarrow -560x^2 + 50\,000x > 1\,000\,000

⇔−560x2+50 000x−1 000 000>0⇔560x2−50 000x+1 000 000<0.\Leftrightarrow -560x^2 + 50\,000x - 1\,000\,000 > 0 \Leftrightarrow 560x^2 - 50\,000x + 1\,000\,000 < 0.

Chia cả hai vế cho 8080:

7x2−625x+12 500<0.7x^2 - 625x + 12\,500 < 0.

Xét tam thức f(x)=7x2−625x+12 500f(x) = 7x^2 - 625x + 12\,500 có a=7>0a = 7 > 0 và

Δ=(−625)2−4⋅7⋅12 500=390 625−350 000=40 625>0.\Delta = (-625)^2 - 4\cdot 7\cdot 12\,500 = 390\,625 - 350\,000 = 40\,625 > 0.

Tam thức có hai nghiệm:

x=625±40 62514=625±256514.x = \dfrac{625 \pm \sqrt{40\,625}}{14} = \dfrac{625 \pm 25\sqrt{65}}{14}.

x1=625−256514≈30,25;x2=625+256514≈59,04.x_1 = \dfrac{625 - 25\sqrt{65}}{14} \approx 30{,}25; \qquad x_2 = \dfrac{625 + 25\sqrt{65}}{14} \approx 59{,}04.

Vì a>0a > 0 nên f(x)<0f(x) < 0 khi xx nằm giữa hai nghiệm. Vậy doanh thu vượt mức 11 tỉ đồng khi:

30,25<x<59,04 (nghìn đồng).30{,}25 < x < 59{,}04 \ \text{(nghìn đồng)}.

Kiểm tra: Với x=45x = 45: R(45)=−560⋅2025+50 000⋅45=−1 134 000+2 250 000=1 116 000>1 000 000R(45) = -560\cdot 2025 + 50\,000\cdot 45 = -1\,134\,000 + 2\,250\,000 = 1\,116\,000 > 1\,000\,000 (thỏa mãn). Với x=89,29x = 89{,}29: R≈0R \approx 0 (khớp ý a).

Đáp số

x=6257≈89,29x = \dfrac{625}{7} \approx 89{,}29 nghìn đồng30,25<x<59,0430{,}25 < x < 59{,}04 (nghìn đồng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.