Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.58 trang 26 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương VI

Đề bài

Trong mỗi trường hợp dưới đây, hãy vẽ đồ thị của các hàm số trên cùng một mặt phẳng toạ độ rồi xác định toạ độ giao điểm của chúng:

a) y=−x+3y = -x + 3 và y=−x2−4x+1y = -x^2 - 4x + 1.

b) y=2x−5y = 2x - 5 và y=x2−4x−1y = x^2 - 4x - 1.

Lời giải

## a) y=−x+3y = -x + 3 và y=−x2−4x+1y = -x^2 - 4x + 1

Vẽ đồ thị

*Đường thẳng* d1:y=−x+3d_1: y = -x + 3 đi qua hai điểm (0;3)(0; 3) và (3;0)(3; 0).

*Parabol* (P1):y=−x2−4x+1(P_1): y = -x^2 - 4x + 1 có a=−1<0a = -1 < 0 nên bề lõm quay xuống dưới.
- Đỉnh: xI=−b2a=−−42⋅(−1)=−2x_I = -\dfrac{b}{2a} = -\dfrac{-4}{2\cdot(-1)} = -2, yI=−(−2)2−4⋅(−2)+1=5y_I = -(-2)^2 - 4\cdot(-2) + 1 = 5. Đỉnh I(−2;5)I(-2; 5).
- Trục đối xứng x=−2x = -2; giao với trục tung tại (0;1)(0; 1).

Vẽ d1d_1 và (P1)(P_1) trên cùng một mặt phẳng toạ độ.

Xác định toạ độ giao điểm

Hoành độ giao điểm là nghiệm của phương trình:
−x+3=−x2−4x+1-x + 3 = -x^2 - 4x + 1
x2+3x+2=0  ⟺  (x+1)(x+2)=0  ⟺  x=−1 hoặc x=−2.x^2 + 3x + 2 = 0 \iff (x+1)(x+2) = 0 \iff x = -1 \ \text{hoặc}\ x = -2.

- Với x=−1x = -1: y=−(−1)+3=4y = -(-1) + 3 = 4, được điểm (−1;4)(-1; 4).
- Với x=−2x = -2: y=−(−2)+3=5y = -(-2) + 3 = 5, được điểm (−2;5)(-2; 5).

Vậy hai đồ thị cắt nhau tại (−1;4)(-1; 4) và (−2;5)(-2; 5).

*Thử lại với parabol:* tại x=−1x=-1: −1+4+1=4-1 + 4 + 1 = 4 ✓; tại x=−2x=-2: −4+8+1=5-4 + 8 + 1 = 5 ✓ (điểm (−2;5)(-2;5) chính là đỉnh của parabol).

##

b) y=2x−5y = 2x - 5 và y=x2−4x−1y = x^2 - 4x - 1

Vẽ đồ thị

*Đường thẳng* d2:y=2x−5d_2: y = 2x - 5 đi qua hai điểm (0;−5)(0; -5) và (52;0)\left(\dfrac{5}{2}; 0\right).

*Parabol* (P2):y=x2−4x−1(P_2): y = x^2 - 4x - 1 có a=1>0a = 1 > 0 nên bề lõm quay lên trên.
- Đỉnh: xI=−−42⋅1=2x_I = -\dfrac{-4}{2\cdot 1} = 2, yI=22−4⋅2−1=−5y_I = 2^2 - 4\cdot 2 - 1 = -5. Đỉnh I(2;−5)I(2; -5).
- Trục đối xứng x=2x = 2; giao với trục tung tại (0;−1)(0; -1).

Vẽ d2d_2 và (P2)(P_2) trên cùng một mặt phẳng toạ độ.

Xác định toạ độ giao điểm

Hoành độ giao điểm là nghiệm của phương trình:
2x−5=x2−4x−12x - 5 = x^2 - 4x - 1
x2−6x+4=0.x^2 - 6x + 4 = 0.

Ta có Δ′=(−3)2−4=5>0\Delta' = (-3)^2 - 4 = 5 > 0, nên x=3±5x = 3 \pm \sqrt{5}.

- Với x=3+5x = 3 + \sqrt{5}: y=2(3+5)−5=1+25y = 2(3+\sqrt{5}) - 5 = 1 + 2\sqrt{5}, được điểm (3+5 ; 1+25)(3+\sqrt{5}\,;\ 1+2\sqrt{5}).
- Với x=3−5x = 3 - \sqrt{5}: y=2(3−5)−5=1−25y = 2(3-\sqrt{5}) - 5 = 1 - 2\sqrt{5}, được điểm (3−5 ; 1−25)(3-\sqrt{5}\,;\ 1-2\sqrt{5}).

Vậy hai đồ thị cắt nhau tại (3+5 ; 1+25)(3+\sqrt{5}\,;\ 1+2\sqrt{5}) và (3−5 ; 1−25)(3-\sqrt{5}\,;\ 1-2\sqrt{5}), tức xấp xỉ (5,24 ; 5,47)(5,24\,;\ 5,47) và (0,76 ; −3,47)(0,76\,;\ -3,47).

Đáp số

a) Hai giao điểm: (−1;4)(-1; 4) và (−2;5)(-2; 5).b) Hai giao điểm: (3+5 ; 1+25)(3+\sqrt{5}\,;\ 1+2\sqrt{5}) và (3−5 ; 1−25)(3-\sqrt{5}\,;\ 1-2\sqrt{5}) (xấp xỉ (5,24;5,47)(5,24; 5,47) và (0,76;−3,47)(0,76; -3,47)).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.