Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.60 trang 26 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương VI

Đề bài

Tìm các giá trị của tham số mm để:

a) Hàm số y=1mx2−2mx+5y = \dfrac{1}{\sqrt{mx^2 - 2mx + 5}} có tập xác định R\mathbb{R};

b) Tam thức bậc hai y=−x2+mx−1y = -x^2 + mx - 1 có dấu không phụ thuộc vào xx;

c) Hàm số y=−2x2+mx−m−6y = \sqrt{-2x^2 + mx - m - 6} có tập xác định chỉ gồm một phần tử.

Lời giải

## a) Hàm số y=1mx2−2mx+5y = \dfrac{1}{\sqrt{mx^2 - 2mx + 5}} có tập xác định R\mathbb{R}

Hàm số xác định khi biểu thức dưới căn ở mẫu dương (phải >0>0 vì nằm ở mẫu và trong căn):
f(x)=mx2−2mx+5>0.f(x) = mx^2 - 2mx + 5 > 0.
Để tập xác định là R\mathbb{R} thì cần f(x)>0f(x) > 0 với mọi x∈Rx \in \mathbb{R}.

Trường hợp 1: m=0m = 0. Khi đó f(x)=5>0f(x) = 5 > 0 với mọi xx. Thỏa mãn.

Trường hợp 2: m≠0m \ne 0. f(x)f(x) là tam thức bậc hai, f(x)>0 ∀xf(x) > 0\ \forall x khi và chỉ khi
{a=m>0Δ′<0\begin{cases} a = m > 0 \\ \Delta' < 0 \end{cases}
với Δ′=(−m)2−m⋅5=m2−5m=m(m−5)\Delta' = (-m)^2 - m\cdot 5 = m^2 - 5m = m(m-5).

Ta cần m>0m > 0 và m(m−5)<0⇔0<m<5m(m-5) < 0 \Leftrightarrow 0 < m < 5. Giao lại: 0<m<50 < m < 5.

Kết hợp hai trường hợp: 0≤m<5\boxed{0 \le m < 5}.

##

b) Tam thức y=−x2+mx−1y = -x^2 + mx - 1 có dấu không phụ thuộc vào xx

Tam thức bậc hai giữ nguyên một dấu với mọi xx (dấu không đổi) khi và chỉ khi
Δ<0.\Delta < 0.
Ở đây a=−1, b=m, c=−1a = -1,\ b = m,\ c = -1 nên
Δ=m2−4(−1)(−1)=m2−4.\Delta = m^2 - 4(-1)(-1) = m^2 - 4.
Điều kiện:
Δ<0⇔m2−4<0⇔−2<m<2.\Delta < 0 \Leftrightarrow m^2 - 4 < 0 \Leftrightarrow -2 < m < 2.
(Khi đó, do a=−1<0a = -1 < 0, ta có y<0y < 0 với mọi xx — dấu không đổi.)

Kết luận: −2<m<2\boxed{-2 < m < 2}.

##

c) Hàm số y=−2x2+mx−m−6y = \sqrt{-2x^2 + mx - m - 6} có tập xác định chỉ gồm một phần tử

Hàm số xác định khi
g(x)=−2x2+mx−m−6≥0.g(x) = -2x^2 + mx - m - 6 \ge 0.
Đây là tam thức có a=−2<0a = -2 < 0 (parabol quay bề lõm xuống), với b=m, c=−m−6b = m,\ c = -m-6.

- Nếu Δ<0\Delta < 0: g(x)<0g(x) < 0 với mọi xx → tập nghiệm rỗng.
- Nếu Δ>0\Delta > 0: g(x)≥0g(x) \ge 0 trên cả một đoạn [x1;x2][x_1; x_2] → vô số phần tử.
- Nếu Δ=0\Delta = 0: g(x)≤0g(x) \le 0 với mọi xx và chỉ bằng 00 tại đúng một điểm (đỉnh). Khi đó g(x)≥0g(x) \ge 0 chỉ tại một giá trị xx duy nhất.

Vậy tập xác định chỉ gồm một phần tử khi và chỉ khi Δ=0\Delta = 0.
Δ=m2−4(−2)(−m−6)=m2−8m−48=0.\Delta = m^2 - 4(-2)(-m-6) = m^2 - 8m - 48 = 0.
Giải: m=8±64+1922=8±162m = \dfrac{8 \pm \sqrt{64 + 192}}{2} = \dfrac{8 \pm 16}{2}, suy ra m=12m = 12 hoặc m=−4m = -4.

Kiểm tra lại:
- m=12m = 12: g(x)=−2x2+12x−18=−2(x−3)2≥0⇔x=3g(x) = -2x^2 + 12x - 18 = -2(x-3)^2 \ge 0 \Leftrightarrow x = 3 (một phần tử). ✓
- m=−4m = -4: g(x)=−2x2−4x−2=−2(x+1)2≥0⇔x=−1g(x) = -2x^2 - 4x - 2 = -2(x+1)^2 \ge 0 \Leftrightarrow x = -1 (một phần tử). ✓

Kết luận: m=−4 hoặc m=12\boxed{m = -4 \text{ hoặc } m = 12}.

Đáp số

0≤m<50 \le m < 5−2<m<2-2 < m < 2m=−4m = -4 hoặc m=12m = 12

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.