Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.18 trang 39 SBT Toán 10

Bài 20. Vị trí tương đối giữa hai đường thẳng. Góc và khoảng cách

Đề bài

Trong một hoạt động ngoại khoá của trường, lớp Việt định mở một gian hàng bán bánh mì và nước khoáng. Biết rằng giá gốc một bánh mì là 15 000 đồng, một chai nước là 5 000 đồng. Các bạn dự kiến bán bánh mì với giá 20 000 đồng/1 bánh mì và nước giá 8 000 đồng/1 chai. Dựa vào thống kê số người tham gia hoạt động và nhu cầu thực tế các bạn dự kiến tổng số bánh mì và số chai nước không vượt quá 200. Theo quỹ lớp thì số tiền lớp Việt được dùng không quá 2 000 000 đồng. Hỏi lớp Việt có thể đạt được tối đa lợi nhuận là bao nhiêu?

Lời giải

Gọi ẩn và lập bài toán.

Gọi xx là số bánh mì và yy là số chai nước mà lớp Việt chuẩn bị bán (x, y∈N)(x,\,y \in \mathbb{N}).

Thiết lập các điều kiện (hệ bất phương trình).

- Hiển nhiên x≥0, y≥0.x \ge 0,\ y \ge 0.
- Tổng số bánh mì và số chai nước không vượt quá 200200:
x+y≤200.x + y \le 200.
- Số tiền vốn bỏ ra (giá gốc) không quá 2 000 0002\,000\,000 đồng:
15 000x+5 000y≤2 000 000  ⟺  3x+y≤400.15\,000x + 5\,000y \le 2\,000\,000 \iff 3x + y \le 400.

Vậy (x;y)(x;y) thoả mãn hệ bất phương trình:
{x≥0y≥0x+y≤2003x+y≤400.\begin{cases} x \ge 0 \\ y \ge 0 \\ x + y \le 200 \\ 3x + y \le 400. \end{cases}

Lập biểu thức lợi nhuận.

Lãi mỗi bánh mì là 20 000−15 000=5 00020\,000 - 15\,000 = 5\,000 đồng; lãi mỗi chai nước là 8 000−5 000=3 0008\,000 - 5\,000 = 3\,000 đồng. Do đó lợi nhuận là:
F(x;y)=5 000x+3 000y.F(x;y) = 5\,000x + 3\,000y.

Ta cần tìm giá trị lớn nhất của FF trên miền nghiệm SS của hệ trên.

Xác định miền nghiệm và các đỉnh.

Miền nghiệm SS là miền đa giác (bị chặn) có các đỉnh:

- O(0;0)O(0;0).
- A(0;200)A(0;200) — giao của x=0x = 0 và x+y=200x + y = 200.
- B(100;100)B(100;100) — giao của x+y=200x + y = 200 và 3x+y=4003x + y = 400 (giải hệ: trừ vế theo vế được 2x=200⇒x=100, y=1002x = 200 \Rightarrow x = 100,\ y = 100).
- C(4003;0)C\left(\dfrac{400}{3};0\right) — giao của 3x+y=4003x + y = 400 và y=0y = 0.

Tìm giá trị lớn nhất.

Vì F(x;y)F(x;y) là biểu thức bậc nhất nên đạt giá trị lớn nhất tại một đỉnh của SS. Tính FF tại các đỉnh:

| Đỉnh | F=5 000x+3 000yF = 5\,000x + 3\,000y |
|---|---|
| O(0;0)O(0;0) | 00 |
| A(0;200)A(0;200) | 600 000600\,000 |
| B(100;100)B(100;100) | 800 000800\,000 |
| C(4003;0)C\left(\tfrac{400}{3};0\right) | ≈666 667\approx 666\,667 |

Giá trị lớn nhất là F=800 000F = 800\,000 đồng, đạt tại B(100;100)B(100;100).

Kiểm tra lại. Với x=100, y=100x = 100,\ y = 100: tổng số hàng 100+100=200≤200100 + 100 = 200 \le 200 (thoả); tiền vốn 15 000⋅100+5 000⋅100=2 000 00015\,000\cdot 100 + 5\,000\cdot 100 = 2\,000\,000 đồng ≤2 000 000\le 2\,000\,000 (thoả). Lợi nhuận 5 000⋅100+3 000⋅100=800 0005\,000\cdot 100 + 3\,000\cdot 100 = 800\,000 đồng.

Kết luận. Lớp Việt đạt lợi nhuận tối đa là 800 000800\,000 đồng khi bán 100100 bánh mì và 100100 chai nước.

Đáp số

Lợi nhuận tối đa 800 000 đồng (bán 100 bánh mì và 100 chai nước)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.