Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.57 trang 50 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương VII

Đề bài

Cho đường tròn (C)(C) có phương trình x2+y2−4x+6y−12=0x^2+y^2-4x+6y-12=0.

a) Tìm toạ độ tâm II và bán kính RR của (C)(C).

b) Chứng minh rằng điểm M(5;1)M(5;1) thuộc (C)(C). Viết phương trình tiếp tuyến dd của (C)(C) tại MM.

Lời giải

a) Tìm toạ độ tâm II và bán kính RR.

Phương trình (C)(C): x2+y2−4x+6y−12=0x^2+y^2-4x+6y-12=0 có dạng x2+y2−2ax−2by+c=0x^2+y^2-2ax-2by+c=0 với:

−2a=−4⇒a=2;−2b=6⇒b=−3;c=−12.-2a=-4\Rightarrow a=2;\quad -2b=6\Rightarrow b=-3;\quad c=-12.

Vậy tâm I(2;−3)I(2;-3) và bán kính

R=a2+b2−c=22+(−3)2−(−12)=4+9+12=25=5.R=\sqrt{a^2+b^2-c}=\sqrt{2^2+(-3)^2-(-12)}=\sqrt{4+9+12}=\sqrt{25}=5.

Vậy (C)(C) có tâm I(2;−3)I(2;-3), bán kính R=5R=5.

b) Chứng minh M(5;1)∈(C)M(5;1)\in(C) và viết phương trình tiếp tuyến dd tại MM.

Thay toạ độ M(5;1)M(5;1) vào vế trái phương trình (C)(C):

52+12−4⋅5+6⋅1−12=25+1−20+6−12=0.5^2+1^2-4\cdot 5+6\cdot 1-12=25+1-20+6-12=0.

Toạ độ MM thoả mãn phương trình (C)(C) nên M(5;1)∈(C)M(5;1)\in(C) (đpcm).

Tiếp tuyến dd của (C)(C) tại MM vuông góc với bán kính IMIM, nên dd nhận vectơ

IM→=(5−2; 1−(−3))=(3;4)\overrightarrow{IM}=(5-2;\,1-(-3))=(3;4)

làm vectơ pháp tuyến và đi qua M(5;1)M(5;1). Phương trình dd:

3(x−5)+4(y−1)=0⇔3x+4y−19=0.3(x-5)+4(y-1)=0\Leftrightarrow 3x+4y-19=0.

*Kiểm tra:* khoảng cách từ I(2;−3)I(2;-3) đến dd là ∣3⋅2+4⋅(−3)−19∣32+42=∣6−12−19∣5=255=5=R\dfrac{|3\cdot 2+4\cdot(-3)-19|}{\sqrt{3^2+4^2}}=\dfrac{|6-12-19|}{5}=\dfrac{25}{5}=5=R — đúng, dd là tiếp tuyến.

Đáp số

I(2;−3)I(2;-3), R=5R=5đpcm; tiếp tuyến d: 3x+4y−19=0d:\ 3x+4y-19=0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.