Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.59 trang 50 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương VII

Đề bài

Cho elip (E)(E) có phương trình là x225+y29=1\dfrac{x^2}{25}+\dfrac{y^2}{9}=1. Tìm toạ độ các điểm MM thuộc (E)(E), biết rằng MM nhìn hai tiêu điểm của (E)(E) dưới một góc vuông.

Lời giải

Xác định các yếu tố của elip.

Phương trình (E)(E): x225+y29=1\dfrac{x^2}{25}+\dfrac{y^2}{9}=1 có dạng x2a2+y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2}+\dfrac{y^2}{b^2}=1 với a2=25, b2=9a^2=25,\ b^2=9.

Do đó c2=a2−b2=25−9=16c^2=a^2-b^2=25-9=16, suy ra c=4c=4.

Hai tiêu điểm là F1(−4;0)F_1(-4;0) và F2(4;0)F_2(4;0), nên F1F2=2c=8F_1F_2=2c=8.

Dùng điều kiện nhìn hai tiêu điểm dưới một góc vuông.

Gọi M(x;y)∈(E)M(x;y)\in(E). "MM nhìn hai tiêu điểm dưới một góc vuông" nghĩa là F1MF2^=90∘\widehat{F_1MF_2}=90^\circ, tức MF1⊥MF2MF_1\perp MF_2.

Khi đó tam giác F1MF2F_1MF_2 vuông tại MM nên trung tuyến MOMO (với OO là trung điểm F1F2F_1F_2, cũng là gốc toạ độ) bằng nửa cạnh huyền:
OM=12F1F2=12⋅8=4.OM=\dfrac{1}{2}F_1F_2=\dfrac{1}{2}\cdot 8=4.

Vậy MM nằm trên đường tròn tâm OO bán kính 44:
x2+y2=16.x^2+y^2=16.

Giải hệ phương trình.

Toạ độ MM thoả mãn đồng thời:
{x225+y29=1x2+y2=16\begin{cases}\dfrac{x^2}{25}+\dfrac{y^2}{9}=1\\[4pt]x^2+y^2=16\end{cases}

Từ phương trình thứ hai: y2=16−x2y^2=16-x^2. Thay vào phương trình thứ nhất:
x225+16−x29=1.\dfrac{x^2}{25}+\dfrac{16-x^2}{9}=1.

Nhân hai vế với 225225:
9x2+25(16−x2)=2259x^2+25(16-x^2)=225
9x2+400−25x2=2259x^2+400-25x^2=225
−16x2=−175 ⇒ x2=17516.-16x^2=-175\ \Rightarrow\ x^2=\dfrac{175}{16}.

Suy ra x=±1754=±574x=\pm\dfrac{\sqrt{175}}{4}=\pm\dfrac{5\sqrt{7}}{4}.

Khi đó:
y2=16−17516=256−17516=8116 ⇒ y=±94.y^2=16-\dfrac{175}{16}=\dfrac{256-175}{16}=\dfrac{81}{16}\ \Rightarrow\ y=\pm\dfrac{9}{4}.

Kết luận.

Có bốn điểm MM thoả mãn yêu cầu:
M(±574; ±94).M\left(\pm\dfrac{5\sqrt{7}}{4};\ \pm\dfrac{9}{4}\right).

Kiểm tra lại. Với x2=17516, y2=8116x^2=\dfrac{175}{16},\ y^2=\dfrac{81}{16}: thay vào (E)(E) được 175/1625+81/169=716+916=1\dfrac{175/16}{25}+\dfrac{81/16}{9}=\dfrac{7}{16}+\dfrac{9}{16}=1 (đúng); và x2+y2=175+8116=25616=16x^2+y^2=\dfrac{175+81}{16}=\dfrac{256}{16}=16 (đúng, OM=4=cOM=4=c). Vậy đáp số chính xác.

Đáp số

Bốn điểm: M(±574; ±94)M\left(\pm\dfrac{5\sqrt{7}}{4};\ \pm\dfrac{9}{4}\right), tức M(±3,31; ±2,25)M(\pm3{,}31;\ \pm2{,}25)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.