Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 8.29 trang 59 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương VIII

Đề bài

Một phòng thi có 4 hàng bàn ghế, mỗi hàng có 5 bộ bàn ghế. Có 10 thí sinh nam và 10 thí sinh nữ được xếp vào phòng thi đó. Người ta muốn xếp các thí sinh, mỗi thí sinh ngồi một bàn, sao cho mỗi hàng chỉ xếp các thí sinh cùng giới tính và thí sinh ở hai hàng liên tiếp thì khác giới tính với nhau. Hỏi có bao nhiêu cách xếp chỗ cho các thí sinh?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 59 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ phòng thi gồm 4 hàng, mỗi hàng 5 ô vuông (bộ bàn ghế), xếp thành 4 hàng × 5 cột (tổng 20 bàn).

Lời giải

Phân tích cách sắp xếp theo hàng

Phòng thi có 4 hàng, mỗi hàng 5 bộ bàn ghế. Mỗi hàng chỉ xếp thí sinh cùng giới tính, và hai hàng liên tiếp phải khác giới tính. Do đó giới tính của các hàng phải xen kẽ nhau.

Với 4 hàng, chỉ có hai kiểu xen kẽ:
- Nam – Nữ – Nam – Nữ
- Nữ – Nam – Nữ – Nam

Bước 1: Chọn kiểu phân bố giới tính cho 4 hàng

Có 22 cách (hoặc hàng 1 là nam, hoặc hàng 1 là nữ).

Ta kiểm tra tính hợp lệ: mỗi kiểu đều có 2 hàng nam (gồm 2×5=102\times 5=10 chỗ) dành cho đúng 10 thí sinh nam, và 2 hàng nữ (gồm 1010 chỗ) dành cho đúng 10 thí sinh nữ. Phù hợp với số thí sinh mỗi giới.

Bước 2: Xếp 10 thí sinh nam vào 10 chỗ dành cho nam

10 thí sinh nam được xếp vào 10 chỗ phân biệt (ở 2 hàng nam), mỗi người một bàn. Đây là một hoán vị của 10 phần tử:
10! (cách).10! \text{ (cách).}

Bước 3: Xếp 10 thí sinh nữ vào 10 chỗ dành cho nữ

Tương tự, có 10!10! cách.

Bước 4: Áp dụng quy tắc nhân

Số cách=2⋅10!⋅10!=2⋅(10!)2.\text{Số cách} = 2 \cdot 10! \cdot 10! = 2\cdot (10!)^2.

Ta có 10!=3 628 80010! = 3\,628\,800, nên:
2⋅(3 628 800)2=2⋅13 168 189 440 000=26 336 378 880 000.2\cdot (3\,628\,800)^2 = 2 \cdot 13\,168\,189\,440\,000 = 26\,336\,378\,880\,000.

Kiểm tra lại: việc chia làm 3 bước (chọn kiểu giới tính – xếp nam – xếp nữ) là độc lập và vét đủ mọi trường hợp, các cách xếp trong từng bước đôi một khác nhau nên không trùng lặp. Vậy kết quả 2⋅(10!)22\cdot(10!)^2 là chính xác.

Kết luận: Có 2⋅(10!)2=26 336 378 880 0002\cdot (10!)^2 = 26\,336\,378\,880\,000 cách xếp chỗ.

Đáp số

2⋅(10!)2=26 336 378 880 0002\cdot(10!)^2 = 26\,336\,378\,880\,000 cách

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.