Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.52 trang 68 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương IV

Đề bài

Cho hai vectơ a⃗\vec{a}, b⃗\vec{b} cùng khác 0⃗\vec{0}. Khi đó a⃗⋅b⃗=−∣a⃗∣⋅∣b⃗∣\vec{a} \cdot \vec{b} = -|\vec{a}| \cdot |\vec{b}| tương đương với
A. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng phương.
B. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} ngược hướng.
C. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng hướng.
D. a⃗⊥b⃗\vec{a} \perp \vec{b}.

Lời giải

Gọi θ\theta là góc giữa hai vectơ a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} (với 0∘≤θ≤180∘0^\circ \le \theta \le 180^\circ).

Theo định nghĩa tích vô hướng:
a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣⋅∣b⃗∣⋅cos⁡θ.\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| \cdot |\vec{b}| \cdot \cos\theta.

Vì a⃗,b⃗\vec{a}, \vec{b} cùng khác 0⃗\vec{0} nên ∣a⃗∣>0|\vec{a}| > 0 và ∣b⃗∣>0|\vec{b}| > 0.

Ta có a⃗⋅b⃗=−∣a⃗∣⋅∣b⃗∣\vec{a} \cdot \vec{b} = -|\vec{a}| \cdot |\vec{b}|, suy ra:
∣a⃗∣⋅∣b⃗∣⋅cos⁡θ=−∣a⃗∣⋅∣b⃗∣.|\vec{a}| \cdot |\vec{b}| \cdot \cos\theta = -|\vec{a}| \cdot |\vec{b}|.

Chia hai vế cho ∣a⃗∣⋅∣b⃗∣>0|\vec{a}| \cdot |\vec{b}| > 0 ta được:
cos⁡θ=−1  ⇒  θ=180∘.\cos\theta = -1 \;\Rightarrow\; \theta = 180^\circ.

Góc giữa hai vectơ bằng 180∘180^\circ nghĩa là a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} ngược hướng.

(Phân biệt: nếu cùng hướng thì θ=0∘\theta = 0^\circ và a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣ ∣b⃗∣\vec{a}\cdot\vec{b} = |\vec{a}|\,|\vec{b}|; nếu a⃗⊥b⃗\vec{a}\perp\vec{b} thì a⃗⋅b⃗=0\vec{a}\cdot\vec{b}=0; cùng phương gồm cả cùng hướng lẫn ngược hướng nên chưa đủ chặt.)

Vậy chọn đáp án B.

Đáp số

B. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} ngược hướng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.