Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 8.36 trang 60 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương VIII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính (3+2)5−(3−2)5(\sqrt{3}+\sqrt{2})^5-(\sqrt{3}-\sqrt{2})^5.

Lời giải

Phân tích. Đặt a=3a=\sqrt{3}, b=2b=\sqrt{2}. Khai triển theo nhị thức Newton:

(a+b)5=∑k=05(5k)a5−kbk(a+b)^5=\sum_{k=0}^{5}\binom{5}{k}a^{5-k}b^{k},

(a−b)5=∑k=05(5k)a5−k(−b)k(a-b)^5=\sum_{k=0}^{5}\binom{5}{k}a^{5-k}(-b)^{k}.

Trừ hai khai triển. Khi lấy hiệu, các số hạng ứng với kk chẵn triệt tiêu, còn các số hạng ứng với kk lẻ (k=1,3,5k=1,3,5) được nhân đôi:

(a+b)5−(a−b)5=2[(51)a4b+(53)a2b3+(55)b5](a+b)^5-(a-b)^5=2\left[\binom{5}{1}a^{4}b+\binom{5}{3}a^{2}b^{3}+\binom{5}{5}b^{5}\right]

=2(5a4b+10a2b3+b5).=2\left(5a^{4}b+10a^{2}b^{3}+b^{5}\right).

Thay số với a=3 (a2=3, a4=9)a=\sqrt{3}\ (a^2=3,\ a^4=9) và b=2 (b3=22, b5=42)b=\sqrt{2}\ (b^3=2\sqrt{2},\ b^5=4\sqrt{2}):

5a4b=5⋅9⋅2=452,5a^{4}b=5\cdot 9\cdot\sqrt{2}=45\sqrt{2},

10a2b3=10⋅3⋅22=602,10a^{2}b^{3}=10\cdot 3\cdot 2\sqrt{2}=60\sqrt{2},

b5=42.b^{5}=4\sqrt{2}.

Do đó

(3+2)5−(3−2)5=2(452+602+42)=2⋅1092=2182.(\sqrt{3}+\sqrt{2})^5-(\sqrt{3}-\sqrt{2})^5=2\left(45\sqrt{2}+60\sqrt{2}+4\sqrt{2}\right)=2\cdot 109\sqrt{2}=218\sqrt{2}.

Kiểm tra lại. Ước lượng: 3+2≈3,1463\sqrt{3}+\sqrt{2}\approx 3,1463 nên (3+2)5≈308,30(\sqrt{3}+\sqrt{2})^5\approx 308,30; 3−2≈0,3178\sqrt{3}-\sqrt{2}\approx 0,3178 nên (3−2)5≈0,003(\sqrt{3}-\sqrt{2})^5\approx 0,003. Hiệu ≈308,30\approx 308,30, đúng bằng 2182≈308,30218\sqrt{2}\approx 308,30. Vậy kết quả 2182218\sqrt{2} là chính xác.

Đáp số

2182218\sqrt{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.