Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9.9 trang 66 SBT Toán 10

Bài 27. Thực hành tính xác suất theo định nghĩa cổ điển

Đề bài

Có ba chiếc hộp trong đó hộp I có một viên bi đỏ, một viên bi xanh, một viên bi vàng; hộp II có một viên bi xanh, một viên bi vàng; hộp III có một viên bi đỏ và một viên bi xanh. Tất cả các viên bi đều có cùng kích thước. Từ mỗi hộp rút ngẫu nhiên một viên bi.

a) Vẽ sơ đồ hình cây mô tả các phần tử của không gian mẫu.

b) Tính xác suất để trong ba viên bi rút ra có ít nhất một viên bi đỏ bằng cách tính gián tiếp thông qua tính xác suất của biến cố đối.

Lời giải

a) Sơ đồ hình cây

Kí hiệu màu bi: ĐĐ (đỏ), XX (xanh), VV (vàng). Mỗi phần tử của không gian mẫu là một bộ ba màu (I,II,III)(I, II, III) lần lượt lấy từ hộp I, hộp II, hộp III.

- Hộp I rút được: ĐĐ, XX hoặc VV (3 khả năng).
- Hộp II rút được: XX hoặc VV (2 khả năng).
- Hộp III rút được: ĐĐ hoặc XX (2 khả năng).

Sơ đồ hình cây:

```
Hộp I Hộp II Hộp III Kết quả
Đ ──┬── X ──┬── Đ ĐXĐ
│ └── X ĐXX
└── V ──┬── Đ ĐVĐ
└── X ĐVX
X ──┬── X ──┬── Đ XXĐ
│ └── X XXX
└── V ──┬── Đ XVĐ
└── X XVX
V ──┬── X ──┬── Đ VXĐ
│ └── X VXX
└── V ──┬── Đ VVĐ
└── X VVX
```

Không gian mẫu:
Ω={ĐXĐ,ĐXX,ĐVĐ,ĐVX,XXĐ,XXX,XVĐ,XVX,VXĐ,VXX,VVĐ,VVX}.\Omega = \{ĐXĐ, ĐXX, ĐVĐ, ĐVX, XXĐ, XXX, XVĐ, XVX, VXĐ, VXX, VVĐ, VVX\}.

Mỗi lần rút là độc lập và các bi cùng kích thước nên 12 kết quả này đồng khả năng. Vậy n(Ω)=3×2×2=12n(\Omega) = 3 \times 2 \times 2 = 12.

b) Xác suất có ít nhất một viên bi đỏ

Gọi AA là biến cố "trong ba viên bi rút ra có ít nhất một viên bi đỏ".

Biến cố đối A‾\overline{A} là "không có viên bi đỏ nào", tức cả ba viên đều không đỏ.

Để không có bi đỏ:
- Hộp I phải rút XX hoặc VV: có 22 cách.
- Hộp II không có bi đỏ nên luôn thỏa mãn (rút XX hoặc VV): có 22 cách.
- Hộp III phải rút XX (vì chỉ có ĐĐ và XX): có 11 cách.

Số kết quả thuận lợi cho A‾\overline{A}:
n(A‾)=2×2×1=4.n(\overline{A}) = 2 \times 2 \times 1 = 4.

(Đó là các kết quả: XXX, XVX, VXX, VVXXXX,\ XVX,\ VXX,\ VVX.)

Do đó:
P(A‾)=n(A‾)n(Ω)=412=13.P(\overline{A}) = \frac{n(\overline{A})}{n(\Omega)} = \frac{4}{12} = \frac{1}{3}.

Vậy:
P(A)=1−P(A‾)=1−13=23≈0,67.P(A) = 1 - P(\overline{A}) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3} \approx 0{,}67.

Đáp số

Không gian mẫu gồm 12 phần tử đồng khả năngP(A)=23≈0,67P(A) = \dfrac{2}{3} \approx 0{,}67

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.