Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9 trang 72 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm

Đề bài

Đội văn nghệ của một trường trung học phổ thông gồm có 5 học sinh khối lớp 10, 5 học sinh khối lớp 11 và 5 học sinh khối lớp 12. Nhà trường cần chọn một đội gồm 10 học sinh để tham gia thi văn nghệ cấp huyện. Tính số cách lập đội văn nghệ sao cho có học sinh ở cả ba khối lớp và có nhiều nhất 2 học sinh khối lớp 10.

Lời giải

Phân tích bài toán. Gọi số học sinh được chọn ở mỗi khối là:

- aa: số học sinh khối 10,
- bb: số học sinh khối 11,
- cc: số học sinh khối 12.

Ta có a+b+c=10a+b+c=10 với 0≤a,b,c≤50\le a,b,c\le 5.

Điều kiện đề bài:
- có học sinh ở cả ba khối nên a≥1, b≥1, c≥1a\ge 1,\ b\ge 1,\ c\ge 1;
- có nhiều nhất 2 học sinh khối 10 nên a≤2a\le 2.

Vậy a∈{1;2}a\in\{1;2\}. Ta xét từng trường hợp (dùng quy tắc nhân và quy tắc cộng).

Trường hợp 1: a=1a=1. Chọn 11 trong 55 học sinh khối 10: (51)=5\binom{5}{1}=5 cách.

Khi đó b+c=9b+c=9 với 1≤b,c≤51\le b,c\le 5, nên (b,c)∈{(4;5),(5;4)}(b,c)\in\{(4;5),(5;4)\}:

(54)(55)+(55)(54)=5⋅1+1⋅5=10.\binom{5}{4}\binom{5}{5}+\binom{5}{5}\binom{5}{4}=5\cdot 1+1\cdot 5=10.

Số cách trong trường hợp này: 5⋅10=505\cdot 10=50.

Trường hợp 2: a=2a=2. Chọn 22 trong 55 học sinh khối 10: (52)=10\binom{5}{2}=10 cách.

Khi đó b+c=8b+c=8 với 1≤b,c≤51\le b,c\le 5, nên (b,c)∈{(3;5),(4;4),(5;3)}(b,c)\in\{(3;5),(4;4),(5;3)\}:

(53)(55)+(54)(54)+(55)(53)=10⋅1+5⋅5+1⋅10=45.\binom{5}{3}\binom{5}{5}+\binom{5}{4}\binom{5}{4}+\binom{5}{5}\binom{5}{3}=10\cdot1+5\cdot5+1\cdot10=45.

Số cách trong trường hợp này: 10⋅45=45010\cdot 45=450.

Kết luận. Theo quy tắc cộng, số cách lập đội văn nghệ là:

50+450=500 (cách).50+450=500 \text{ (cách)}.

Kiểm tra lại. Các trường hợp của (a,b,c)(a,b,c) đều thỏa a+b+c=10a+b+c=10, 1≤a≤21\le a\le 2, 1≤b,c≤51\le b,c\le 5 và đã xét đầy đủ (không trùng lặp). Vậy đáp số 500500 cách là hợp lí.

Đáp số

500 cách

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.