Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.53 trang 43 SBT Toán 11

Bài tập cuối chương VII

Đề bài

Cho hình chóp tứ giác đều S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình vuông cạnh bằng aa, cạnh bên SA=a52SA = \dfrac{a\sqrt{5}}{2}. Gọi SMSM, SNSN lần lượt là đường cao của tam giác SADSAD và tam giác SBCSBC.

a) Chứng minh rằng (SMN)⊥(ABCD)(SMN) \perp (ABCD).

b) Tính số đo của góc nhị diện [S,AD,B][S, AD, B].

c) Tính theo aa thể tích khối chóp S.ABCDS.ABCD.

Lời giải

## Thiết lập

Vì S.ABCDS.ABCD là hình chóp tứ giác đều nên SA=SB=SC=SD=a52SA=SB=SC=SD=\dfrac{a\sqrt5}{2} và chân đường cao hạ từ SS trùng với tâm OO của hình vuông ABCDABCD, tức SO⊥(ABCD)SO\perp(ABCD).

Tam giác SADSAD cân tại SS (vì SA=SDSA=SD) nên đường cao SMSM đồng thời là trung tuyến ⇒M\Rightarrow M là trung điểm của ADAD. Tương tự NN là trung điểm của BCBC.

Do M,NM,N là trung điểm của AD,BCAD,BC nên MN∥ABMN\parallel AB và MNMN đi qua tâm OO, với MN=aMN=a.

## a) Chứng minh (SMN)⊥(ABCD)(SMN)\perp(ABCD)

Xét cạnh ADAD:

- SM⊥ADSM\perp AD (vì SMSM là đường cao của △SAD\triangle SAD).
- MN∥ABMN\parallel AB mà AB⊥ADAB\perp AD nên MN⊥ADMN\perp AD.

Hai đường thẳng SM,MNSM,MN cắt nhau tại MM và cùng vuông góc với ADAD, suy ra
AD⊥(SMN).AD\perp(SMN).

Mà AD⊂(ABCD)AD\subset(ABCD) nên mặt phẳng chứa ADAD vuông góc với (SMN)(SMN), tức
(SMN)⊥(ABCD).(đpcm)(SMN)\perp(ABCD).\qquad(\text{đpcm})

##

b) Góc nhị diện [S,AD,B][S,AD,B]

Tại cạnh ADAD, trong mặt phẳng (SAD)(SAD) có MS⊥ADMS\perp AD; trong mặt phẳng đáy có MN⊥ADMN\perp AD (chứng minh ở câu a), và tia MNMN hướng về phía cạnh BCBC — phía chứa điểm BB.

Vậy góc nhị diện [S,AD,B][S,AD,B] chính là SMN^\widehat{SMN}.

Tính các cạnh của △SMN\triangle SMN:

- MN=aMN=a.
- SMSM là đường cao △SAD\triangle SAD cân: SM=SA2−(AD2)2=5a24−a24=a2=a.SM=\sqrt{SA^2-\left(\dfrac{AD}{2}\right)^2}=\sqrt{\dfrac{5a^2}{4}-\dfrac{a^2}{4}}=\sqrt{a^2}=a.
- Tương tự SN=aSN=a.

Do đó SM=SN=MN=aSM=SN=MN=a, tam giác SMNSMN đều, suy ra
SMN^=60∘.\widehat{SMN}=60^\circ.

Vậy số đo góc nhị diện [S,AD,B][S,AD,B] bằng 60∘60^\circ.

##

c) Thể tích khối chóp S.ABCDS.ABCD

Độ dài OA=AC2=a22OA=\dfrac{AC}{2}=\dfrac{a\sqrt2}{2} (nửa đường chéo hình vuông).

Chiều cao:
SO=SA2−OA2=5a24−2a24=3a24=a32.SO=\sqrt{SA^2-OA^2}=\sqrt{\dfrac{5a^2}{4}-\dfrac{2a^2}{4}}=\sqrt{\dfrac{3a^2}{4}}=\dfrac{a\sqrt3}{2}.

(Có thể kiểm tra: OO là trung điểm MNMN nên SO=SM2−OM2=a2−a24=a32SO=\sqrt{SM^2-OM^2}=\sqrt{a^2-\dfrac{a^2}{4}}=\dfrac{a\sqrt3}{2} — phù hợp.)

Diện tích đáy: SABCD=a2S_{ABCD}=a^2.

Thể tích:
V=13⋅SABCD⋅SO=13⋅a2⋅a32=a336.V=\dfrac13\cdot S_{ABCD}\cdot SO=\dfrac13\cdot a^2\cdot\dfrac{a\sqrt3}{2}=\dfrac{a^3\sqrt3}{6}.

Đáp số

đpcm[S,AD,B]=60∘[S,AD,B]=60^\circV=a336V=\dfrac{a^3\sqrt3}{6}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.