Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 8.5 trang 46 SBT Toán 11

Bài 23. Đường thẳng vuông góc với mặt phẳng

Đề bài

Một chiếc túi có 12 tấm thẻ được đánh số từ 1 đến 12. Bạn Hoà rút ngẫu nhiên một tấm thẻ trong túi để sang bên cạnh. Tiếp theo, bạn Bình rút ngẫu nhiên tiếp một tấm thẻ. Xét hai biến cố sau:
MM: "Bạn Hoà rút được tấm thẻ ghi số lẻ";
NN: "Bạn Bình rút được tấm thẻ ghi số chẵn".
Chứng tỏ rằng hai biến cố MM và NN không độc lập.

Lời giải

Phân tích. Trong túi có 12 thẻ đánh số từ 1 đến 12, trong đó:

- Số lẻ: 1,3,5,7,9,111,3,5,7,9,11 — có 66 thẻ.
- Số chẵn: 2,4,6,8,10,122,4,6,8,10,12 — có 66 thẻ.

Bạn Hoà rút một thẻ rồi để sang bên (không trả lại), sau đó bạn Bình rút tiếp một thẻ từ 1111 thẻ còn lại.

Bước 1. Tính P(M)P(M).

Bạn Hoà rút từ 1212 thẻ, trong đó có 66 thẻ ghi số lẻ nên
P(M)=612=12.P(M)=\dfrac{6}{12}=\dfrac12.

Bước 2. Tính P(N)P(N).

Xét hai trường hợp theo thẻ của Hoà:

- Nếu Hoà rút được thẻ lẻ (xác suất 12\tfrac12): còn lại 55 thẻ lẻ và 66 thẻ chẵn, nên Bình rút được thẻ chẵn với xác suất 611\dfrac{6}{11}.
- Nếu Hoà rút được thẻ chẵn (xác suất 12\tfrac12): còn lại 66 thẻ lẻ và 55 thẻ chẵn, nên Bình rút được thẻ chẵn với xác suất 511\dfrac{5}{11}.

Do đó
P(N)=12⋅611+12⋅511=6+522=1122=12.P(N)=\dfrac12\cdot\dfrac{6}{11}+\dfrac12\cdot\dfrac{5}{11}=\dfrac{6+5}{22}=\dfrac{11}{22}=\dfrac12.

Bước 3. Xét tính độc lập.

Giả sử biến cố MM đã xảy ra (Hoà rút được thẻ lẻ). Khi đó trong 1111 thẻ còn lại có 55 thẻ lẻ và 66 thẻ chẵn, nên xác suất Bình rút được thẻ chẵn là
P(N∣M)=611.P(N\mid M)=\dfrac{6}{11}.

So sánh:
P(N∣M)=611≠12=P(N).P(N\mid M)=\dfrac{6}{11}\neq\dfrac12=P(N).

Việc biến cố MM xảy ra đã làm thay đổi xác suất xảy ra của biến cố NN (từ 12\tfrac12 thành 611\tfrac{6}{11}). Vậy hai biến cố MM và NN không độc lập (đpcm).

*Cách khác:* Ta có P(M)P(N)=12⋅12=14P(M)P(N)=\dfrac12\cdot\dfrac12=\dfrac14, trong khi
P(MN)=P(M) P(N∣M)=12⋅611=622=311.P(MN)=P(M)\,P(N\mid M)=\dfrac12\cdot\dfrac{6}{11}=\dfrac{6}{22}=\dfrac{3}{11}.
Vì P(MN)=311≠14=P(M)P(N)P(MN)=\dfrac{3}{11}\neq\dfrac14=P(M)P(N) nên MM và NN không độc lập.

Đáp số

đpcm (vì P(N∣M)=611≠12=P(N)P(N\mid M)=\tfrac{6}{11}\neq\tfrac12=P(N), hay P(MN)=311≠14=P(M)P(N)P(MN)=\tfrac{3}{11}\neq\tfrac14=P(M)P(N))

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.