Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.46 trang 66 SBT Toán 11

Bài tập cuối chương IX

Đề bài

Cho hàm số y=x3−3x2+2x−1y = x^3 - 3x^2 + 2x - 1 có đồ thị là đường cong (C)(C). Tìm toạ độ điểm MM thuộc đồ thị (C)(C) sao cho tiếp tuyến của (C)(C) tại điểm MM song song với đường thẳng có phương trình y=2x−1y = 2x - 1.

Lời giải

Phân tích. Tiếp tuyến của (C)(C) tại điểm MM song song với đường thẳng y=2x−1y = 2x - 1 khi và chỉ khi hệ số góc của tiếp tuyến bằng hệ số góc của đường thẳng, tức bằng 22, và tiếp tuyến đó không trùng với đường thẳng y=2x−1y = 2x - 1.

Bước 1. Tính đạo hàm.
y′=3x2−6x+2.y' = 3x^2 - 6x + 2.

Bước 2. Cho hệ số góc tiếp tuyến bằng 2.
Gọi M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc (C)(C). Hệ số góc tiếp tuyến tại MM là y′(x0)y'(x_0). Điều kiện song song cho:
y′(x0)=2  ⟺  3x02−6x0+2=2  ⟺  3x02−6x0=0  ⟺  3x0(x0−2)=0.y'(x_0) = 2 \iff 3x_0^2 - 6x_0 + 2 = 2 \iff 3x_0^2 - 6x_0 = 0 \iff 3x_0(x_0 - 2) = 0.
Suy ra x0=0x_0 = 0 hoặc x0=2x_0 = 2.

Bước 3. Tìm tung độ và kiểm tra điều kiện song song (không trùng).

- Với x0=0x_0 = 0: y0=0−0+0−1=−1y_0 = 0 - 0 + 0 - 1 = -1, được điểm (0;−1)(0; -1). Tiếp tuyến tại đây là
y=2(x−0)−1=2x−1,y = 2(x - 0) - 1 = 2x - 1,
trùng với đường thẳng y=2x−1y = 2x - 1 đã cho, nên loại (không thoả mãn song song).

- Với x0=2x_0 = 2: y0=23−3⋅22+2⋅2−1=8−12+4−1=−1y_0 = 2^3 - 3\cdot 2^2 + 2\cdot 2 - 1 = 8 - 12 + 4 - 1 = -1, được điểm (2;−1)(2; -1). Tiếp tuyến tại đây là
y=2(x−2)−1=2x−5,y = 2(x - 2) - 1 = 2x - 5,
phân biệt với y=2x−1y = 2x - 1 nên song song với đường thẳng đã cho. Nhận.

Kết luận. Điểm cần tìm là M(2;−1)M(2; -1).

Kiểm tra lại. Tại M(2;−1)M(2; -1): y′(2)=3⋅4−6⋅2+2=12−12+2=2y'(2) = 3\cdot 4 - 6\cdot 2 + 2 = 12 - 12 + 2 = 2 (đúng hệ số góc), tiếp tuyến y=2x−5≠2x−1y = 2x - 5 \ne 2x - 1 nên thực sự song song. Đáp số thoả mãn.

Đáp số

M(2; -1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.