Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 32 trang 71 SBT Toán 11

Bài tập ôn tập   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) 3x2−3x=44x3^{x^2-3x} = 4^{4x};

b) log⁡3(x2−x−3)=log⁡3(2x−1)+1\log_3(x^2 - x - 3) = \log_3(2x - 1) + 1.

Lời giải

## a) 3x2−3x=44x3^{x^2-3x} = 4^{4x}

Hai vế đều dương với mọi xx, lấy lôgarit cơ số 33 hai vế:

log⁡3(3x2−3x)=log⁡3(44x)\log_3\left(3^{x^2-3x}\right) = \log_3\left(4^{4x}\right)

x2−3x=4xlog⁡34.x^2 - 3x = 4x\log_3 4.

Chuyển vế và đặt nhân tử chung:

x2−3x−4xlog⁡34=0  ⇔  x(x−3−4log⁡34)=0.x^2 - 3x - 4x\log_3 4 = 0 \;\Leftrightarrow\; x\left(x - 3 - 4\log_3 4\right) = 0.

Vậy x=0x = 0 hoặc x=3+4log⁡34x = 3 + 4\log_3 4.

Vì 4log⁡34=log⁡344=log⁡32564\log_3 4 = \log_3 4^4 = \log_3 256 nên nghiệm thứ hai còn viết là x=3+log⁡3256≈8,05x = 3 + \log_3 256 \approx 8{,}05.

Kết luận: phương trình có hai nghiệm x=0x = 0 và x=3+4log⁡34x = 3 + 4\log_3 4.

##

b) log⁡3(x2−x−3)=log⁡3(2x−1)+1\log_3(x^2 - x - 3) = \log_3(2x - 1) + 1

Điều kiện: {x2−x−3>02x−1>0\begin{cases} x^2 - x - 3 > 0 \\ 2x - 1 > 0 \end{cases} (suy ra bắt buộc x>12x > \tfrac{1}{2}).

Viết 1=log⁡331 = \log_3 3, đưa vế phải về một lôgarit:

log⁡3(2x−1)+log⁡33=log⁡3[3(2x−1)]=log⁡3(6x−3).\log_3(2x-1) + \log_3 3 = \log_3\big[3(2x-1)\big] = \log_3(6x - 3).

Phương trình trở thành:

log⁡3(x2−x−3)=log⁡3(6x−3)  ⇔  x2−x−3=6x−3.\log_3(x^2 - x - 3) = \log_3(6x - 3) \;\Leftrightarrow\; x^2 - x - 3 = 6x - 3.

x2−7x=0  ⇔  x(x−7)=0  ⇔  x=0 hoặc x=7.x^2 - 7x = 0 \;\Leftrightarrow\; x(x - 7) = 0 \;\Leftrightarrow\; x = 0 \text{ hoặc } x = 7.

Đối chiếu điều kiện: x=0x = 0 không thỏa x>12x > \tfrac12 nên loại; x=7x = 7 cho 2x−1=13>02x - 1 = 13 > 0 và x2−x−3=39>0x^2 - x - 3 = 39 > 0 nên nhận.

Thử lại: log⁡339=log⁡3(13⋅3)=log⁡313+1=log⁡3(2⋅7−1)+1\log_3 39 = \log_3(13\cdot 3) = \log_3 13 + 1 = \log_3(2\cdot 7 - 1) + 1 (đúng).

Kết luận: phương trình có nghiệm duy nhất x=7x = 7.

Đáp số

x = 0 hoặc x = 3 + 4log₃4 ≈ 8,05x = 7

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.