Sách bài tập Toán 7 Tập một

Giải Bài 2.50 trang 34 SBT Toán 7

Bài tập   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho một hình vuông có cạnh bằng 5 đơn vị và cho 76 điểm nằm bên trong hình vuông đó. Chứng tỏ rằng có một hình tròn với bán kính bằng 34\dfrac{3}{4} đơn vị chứa trọn 4 trong số 76 điểm đã cho.

Lời giải

Áp dụng nguyên lí Dirichlet (nguyên lí chuồng bồ câu).

Bước 1 — Chia hình vuông thành 25 ô nhỏ.

Chia hình vuông cạnh 55 đơn vị thành lưới 5×5=255 \times 5 = 25 hình vuông nhỏ bằng nhau, mỗi hình vuông nhỏ có cạnh bằng 55=1\dfrac{5}{5} = 1 đơn vị.

Bước 2 — Áp dụng nguyên lí Dirichlet.

Ta có 7676 điểm nằm trong 2525 hình vuông nhỏ. Nếu mỗi hình vuông nhỏ chứa nhiều nhất 33 điểm thì cả 2525 ô chỉ chứa nhiều nhất
25×3=75<76 (điểm),25 \times 3 = 75 < 76 \text{ (điểm)},
trái với giả thiết có 7676 điểm. Do đó có ít nhất một hình vuông nhỏ (cạnh 11) chứa ít nhất 44 điểm trong số 7676 điểm đã cho.

Bước 3 — Hình vuông cạnh 11 nằm trọn trong một hình tròn bán kính 34\dfrac{3}{4}.

Xét hình vuông nhỏ cạnh 11 chứa 44 điểm nói trên. Đường chéo của nó bằng
d=12+12=2.d = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2}.
Hình tròn nhận đường chéo này làm đường kính (tâm là giao điểm hai đường chéo) chứa trọn hình vuông nhỏ, và có bán kính
r0=22.r_0 = \frac{\sqrt{2}}{2}.
So sánh r0r_0 với 34\dfrac{3}{4}: vì
(22)2=24=816<916=(34)2,\left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right)^2 = \frac{2}{4} = \frac{8}{16} < \frac{9}{16} = \left(\frac{3}{4}\right)^2,
nên r0=22<34r_0 = \dfrac{\sqrt{2}}{2} < \dfrac{3}{4}.

Vậy hình tròn có tâm là tâm hình vuông nhỏ và bán kính 34\dfrac{3}{4} chứa trọn hình vuông nhỏ (vì mọi điểm của hình vuông nhỏ đều cách tâm không quá r0<34r_0 < \dfrac{3}{4}), nên chứa trọn cả 44 điểm nằm trong hình vuông nhỏ đó.

Kết luận.

Luôn tồn tại một hình tròn bán kính 34\dfrac{3}{4} đơn vị chứa trọn 44 trong số 7676 điểm đã cho (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.