Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.26 trang 14 SBT Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho biết xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Thay dấu "?" trong bảng sau bằng số thích hợp.

| xx | 1 | 2,5 | ? | ? | 8 | ? |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | ? | 4 | 2,5 | 2 | ? | 10 |

Viết công thức mô tả mối quan hệ phụ thuộc giữa hai đại lượng xx và yy.

Lời giải

Bước 1. Tìm hệ số tỉ lệ.

Vì xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tích x⋅yx\cdot y luôn bằng một hằng số aa (hệ số tỉ lệ):
x⋅y=a.x\cdot y = a.
Dựa vào cặp giá trị đã biết đầy đủ ở cột thứ hai (x=2,5x = 2{,}5 và y=4y = 4):
a=2,5⋅4=10.a = 2{,}5 \cdot 4 = 10.

Bước 2. Viết công thức liên hệ.

Từ x⋅y=10x\cdot y = 10 suy ra:
y=10x(hay x=10y).y = \dfrac{10}{x}\qquad(\text{hay } x = \dfrac{10}{y}).

Bước 3. Thay dấu "?" bằng số thích hợp.

- Cột x=1x = 1:   y=101=10.\;y = \dfrac{10}{1} = 10.
- Cột y=2,5y = 2{,}5:   x=102,5=4.\;x = \dfrac{10}{2{,}5} = 4.
- Cột y=2y = 2:   x=102=5.\;x = \dfrac{10}{2} = 5.
- Cột x=8x = 8:   y=108=1,25.\;y = \dfrac{10}{8} = 1{,}25.
- Cột y=10y = 10:   x=1010=1.\;x = \dfrac{10}{10} = 1.

Bước 4. Bảng hoàn chỉnh.

| xx | 1 | 2,5 | 4 | 5 | 8 | 1 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | 10 | 4 | 2,5 | 2 | 1,25 | 10 |

Kiểm tra: mọi cột đều có x⋅y=10x\cdot y = 10 (1⋅10=101\cdot10=10; 2,5⋅4=102{,}5\cdot4=10; 4⋅2,5=104\cdot2{,}5=10; 5⋅2=105\cdot2=10; 8⋅1,25=108\cdot1{,}25=10; 1⋅10=101\cdot10=10) — thỏa mãn.

Đáp số

Bảng: xx: 1 · 2,5 · 4 · 5 · 8 · 1; yy: 10 · 4 · 2,5 · 2 · 1,25 · 10Công thức: y=10xy = \dfrac{10}{x} (tức x⋅y=10x\cdot y = 10)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.