Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.41 trang 18 SBT Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch

Đề bài

Một đội công nhân gồm 15 người hoàn thành một công việc trong 6 ngày. Biết rằng năng suất lao động của các công nhân là như nhau. Hãy cho biết:

a) Thời gian hoàn thành công việc đó khi số công nhân được tăng lên gấp đôi.

b) Thời gian hoàn thành công việc đó khi số công nhân chỉ còn 10 người.

Lời giải

Gọi số công nhân là xx (người) và thời gian hoàn thành công việc là yy (ngày).

Vì năng suất lao động của mỗi công nhân như nhau nên với cùng một công việc, số công nhân và thời gian hoàn thành là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Do đó tích x⋅yx \cdot y không đổi (bằng tổng số ngày công để hoàn thành công việc):

x⋅y=15⋅6=90.x \cdot y = 15 \cdot 6 = 90.

a) Khi số công nhân tăng lên gấp đôi thì số công nhân là:

x1=2⋅15=30 (người).x_1 = 2 \cdot 15 = 30 \text{ (người).}

Gọi y1y_1 là thời gian hoàn thành công việc khi đó. Vì xx và yy tỉ lệ nghịch nên:

x1⋅y1=90⇒30⋅y1=90⇒y1=9030=3 (ngày).x_1 \cdot y_1 = 90 \Rightarrow 30 \cdot y_1 = 90 \Rightarrow y_1 = \dfrac{90}{30} = 3 \text{ (ngày).}

Vậy khi số công nhân tăng gấp đôi thì công việc hoàn thành trong 33 ngày.

b) Khi số công nhân chỉ còn x2=10x_2 = 10 người, gọi y2y_2 là thời gian hoàn thành công việc. Ta có:

x2⋅y2=90⇒10⋅y2=90⇒y2=9010=9 (ngày).x_2 \cdot y_2 = 90 \Rightarrow 10 \cdot y_2 = 90 \Rightarrow y_2 = \dfrac{90}{10} = 9 \text{ (ngày).}

Vậy khi số công nhân còn 1010 người thì công việc hoàn thành trong 99 ngày.

Kiểm tra: 30⋅3=9030 \cdot 3 = 90 và 10⋅9=9010 \cdot 9 = 90, đều bằng 15⋅6=9015 \cdot 6 = 90. Kết quả hợp lí: càng nhiều công nhân thì thời gian càng ít, càng ít công nhân thì thời gian càng nhiều.

Đáp số

3 ngày9 ngày

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.