Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.26 trang 60 SBT Toán 7

Bài tập ôn tập cuối chương IX

Đề bài

Cho CC là trung điểm của đoạn thẳng ABAB. Gọi AxAx, ByBy là hai đường thẳng vuông góc với ABAB tại AA và tại BB. Một đường thẳng qua CC cắt AxAx tại MM, cắt ByBy tại PP. Điểm NN nằm trên tia đối của tia BPBP sao cho góc MCNMCN là góc vuông. Gọi HH là hình chiếu của CC trên MNMN. Chứng minh:

a) AM+BN=MNAM + BN = MN;

b) CMCM là đường trung trực của AHAH, CNCN là đường trung trực của BHBH;

c) Góc AHBAHB là góc vuông.

Lời giải

## a) Chứng minh AM+BN=MNAM+BN=MN

Vì M∈AxM\in Ax và Ax⊥ABAx\perp AB tại AA nên MAC^=90∘\widehat{MAC}=90^\circ. Vì P∈ByP\in By và By⊥ABBy\perp AB tại BB nên PBC^=90∘\widehat{PBC}=90^\circ.

Xét △ACM\triangle ACM và △BCP\triangle BCP có:

- MAC^=PBC^=90∘\widehat{MAC}=\widehat{PBC}=90^\circ;
- CA=CBCA=CB (vì CC là trung điểm của ABAB);
- ACM^=BCP^\widehat{ACM}=\widehat{BCP} (hai góc đối đỉnh, do A,C,BA,C,B thẳng hàng và M,C,PM,C,P thẳng hàng).

Do đó △ACM=△BCP\triangle ACM=\triangle BCP (g.c.g). Suy ra CM=CPCM=CP và AM=BPAM=BP.

Vậy CC là trung điểm của đoạn MPMP. Mặt khác MCN^=90∘\widehat{MCN}=90^\circ và M,C,PM,C,P thẳng hàng nên CN⊥MPCN\perp MP tại CC. Do đó CNCN là đường trung trực của MPMP, suy ra NM=NPNM=NP.

Vì NN thuộc tia đối của tia BPBP nên BB nằm giữa NN và PP, do đó NP=NB+BPNP=NB+BP.

Kết hợp lại: MN=NP=NB+BP=NB+AMMN=NP=NB+BP=NB+AM.

Vậy AM+BN=MNAM+BN=MN (đpcm).

##

b) CMCM là trung trực của AHAH, CNCN là trung trực của BHBH

Vì NM=NPNM=NP nên △NMP\triangle NMP cân tại NN. Lại có CC là trung điểm MPMP nên NCNC vừa là trung tuyến vừa là phân giác của góc NN, suy ra MNC^=PNC^\widehat{MNC}=\widehat{PNC}.

Vì HH nằm trên MNMN nên HNC^=MNC^\widehat{HNC}=\widehat{MNC}; vì BB nằm giữa NN và PP nên BNC^=PNC^\widehat{BNC}=\widehat{PNC}. Do đó HNC^=BNC^\widehat{HNC}=\widehat{BNC}.

Xét hai tam giác vuông CHNCHN (vuông tại HH vì CH⊥MNCH\perp MN) và CBNCBN (vuông tại BB) có:

- cạnh huyền CNCN chung;
- HNC^=BNC^\widehat{HNC}=\widehat{BNC}.

Do đó △CHN=△CBN\triangle CHN=\triangle CBN (cạnh huyền – góc nhọn). Suy ra CH=CBCH=CB và NH=NBNH=NB.

Mà CB=CACB=CA nên CH=CACH=CA.

Xét hai tam giác vuông CAMCAM (vuông tại AA) và CHMCHM (vuông tại HH) có:

- cạnh huyền CMCM chung;
- CA=CHCA=CH (hai cạnh góc vuông).

Do đó △CAM=△CHM\triangle CAM=\triangle CHM (cạnh huyền – cạnh góc vuông). Suy ra MA=MHMA=MH.

Từ các kết quả trên:

- CA=CHCA=CH và MA=MHMA=MH nên cả CC và MM đều cách đều hai điểm A,HA,H. Vậy CMCM là đường trung trực của AHAH.
- CB=CHCB=CH và NB=NHNB=NH nên cả CC và NN đều cách đều hai điểm B,HB,H. Vậy CNCN là đường trung trực của BHBH. (đpcm)

##

c) Góc AHBAHB là góc vuông

Theo câu

b) ta có CH=CA=CBCH=CA=CB.

- △CAH\triangle CAH cân tại CC nên HAC^=AHC^\widehat{HAC}=\widehat{AHC}.
- △CBH\triangle CBH cân tại CC nên HBC^=BHC^\widehat{HBC}=\widehat{BHC}.

Vì CC nằm giữa AA và BB nên tia HCHC nằm giữa hai tia HAHA và HBHB, do đó:
AHB^=AHC^+CHB^=HAC^+HBC^=HAB^+HBA^.\widehat{AHB}=\widehat{AHC}+\widehat{CHB}=\widehat{HAC}+\widehat{HBC}=\widehat{HAB}+\widehat{HBA}.

Mà trong △AHB\triangle AHB: HAB^+HBA^+AHB^=180∘\widehat{HAB}+\widehat{HBA}+\widehat{AHB}=180^\circ.

Suy ra 2 AHB^=180∘2\,\widehat{AHB}=180^\circ, tức AHB^=90∘\widehat{AHB}=90^\circ.

Vậy góc AHBAHB là góc vuông (đpcm).

*(Nhận xét: thực chất HCHC là trung tuyến ứng với cạnh ABAB của △AHB\triangle AHB và HC=AB2HC=\dfrac{AB}{2} nên tam giác AHBAHB vuông tại HH.)*

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.