Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 5 trang 69 SBT Toán 7

Bài tập ôn tập cuối năm   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Trên trục số, hãy xác định điểm biểu diễn số 2−1\sqrt{2} - 1.

b) Viết biểu thức ∣1−2∣|1 - \sqrt{2}| dưới dạng không chứa dấu giá trị tuyệt đối.

Lời giải

a) Xác định điểm biểu diễn số 2−1\sqrt{2}-1 trên trục số

*Bước 1 — Dựng đoạn thẳng có độ dài 2\sqrt{2}.*

Nhớ lại: 2\sqrt{2} chính là độ dài đường chéo của hình vuông có cạnh bằng 11 đơn vị (vì theo định lí Pythagore, đường chéo dd thoả mãn d2=12+12=2d^2 = 1^2 + 1^2 = 2, nên d=2d = \sqrt{2}).

Trên trục số, lấy đoạn từ gốc OO (điểm 00) đến điểm 11 làm một cạnh, dựng hình vuông OABCOABC có cạnh 11 đơn vị. Khi đó đường chéo OB=2OB = \sqrt{2}.

*Bước 2 — Đặt điểm 2\sqrt{2} lên trục số.*

Dùng compa, đặt mũi nhọn ở gốc OO, mở khẩu độ bằng OB=2OB = \sqrt{2}, quay một cung cắt tia số (phần dương) tại điểm NN. Điểm NN biểu diễn số 2\sqrt{2} (nằm giữa 11 và 22, vì 1<2<21 < \sqrt{2} < 2).

*Bước 3 — Xác định điểm 2−1\sqrt{2}-1.*

Từ điểm NN (biểu diễn 2\sqrt{2}), lùi về bên trái 11 đơn vị ta được điểm MM biểu diễn số 2−1\sqrt{2}-1.

Ước lượng: 2≈1,41\sqrt{2} \approx 1{,}41 nên 2−1≈0,41\sqrt{2}-1 \approx 0{,}41. Vậy điểm MM nằm giữa 00 và 11, gần số 00 hơn (khoảng 0,410{,}41). Vì 0<2−10 < \sqrt{2}-1 nên điểm này nằm bên phải gốc OO.

b) Viết ∣1−2∣|1-\sqrt{2}| dưới dạng không chứa dấu giá trị tuyệt đối

So sánh 11 và 2\sqrt{2}: vì 1=11 = \sqrt{1} và 1<21 < 2 nên 1<2\sqrt{1} < \sqrt{2}, tức là 1<21 < \sqrt{2}.

Do đó 1−2<01 - \sqrt{2} < 0 (là số âm).

Theo định nghĩa giá trị tuyệt đối, với số âm thì ∣x∣=−x|x| = -x. Vậy:
∣1−2∣=−(1−2)=2−1.|1-\sqrt{2}| = -(1-\sqrt{2}) = \sqrt{2}-1.

*Kiểm tra:* 2−1≈0,41>0\sqrt{2}-1 \approx 0{,}41 > 0 (hợp lí vì giá trị tuyệt đối luôn không âm). ✓

Đáp số

Điểm biểu diễn 2−1≈0,41\sqrt{2}-1 \approx 0{,}41, nằm giữa 00 và 11∣1−2∣=2−1|1-\sqrt{2}| = \sqrt{2}-1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.