Giải Bài 3.12 trang 37 SBT Toán 8
Đề bài
Xét hai hình bình hành và .
a) Chứng minh , , là ba điểm thẳng hàng;
b) Chứng minh là trung điểm của ;
c) Hỏi tam giác thoả mãn điều kiện gì để là một hình thang cân?
d) Lấy điểm để tứ giác là hình bình hành. Hỏi tam giác thoả mãn điều kiện gì để là một hình thang cân?
Lời giải
Nhận xét chung. Vì là hình bình hành nên hai cạnh đối bằng nhau và song song:
Vì là hình bình hành nên:
a) Chứng minh , , thẳng hàng.
Ta có và . Hai đường thẳng và cùng đi qua điểm và cùng song song với . Theo tiên đề Euclid, qua một điểm ở ngoài một đường thẳng chỉ kẻ được đúng một đường thẳng song song với đường thẳng đó, nên hai đường thẳng và phải trùng nhau.
Vậy ba điểm , , cùng nằm trên một đường thẳng, tức là thẳng hàng (đpcm).
b) Chứng minh là trung điểm của .
Từ hai hình bình hành ta có và , suy ra
Mặt khác, các vectơ và đều bằng vectơ (cùng hướng), nên điểm nằm giữa và .
Vậy nằm giữa , và , nên là trung điểm của (đpcm).
c) Điều kiện để là hình thang cân.
Xét tứ giác . Vì mà , , thẳng hàng nên . Lại có , do đó là hình thang với hai đáy và .
Hai cạnh bên của hình thang này là và . Ta có (cạnh đối của hình bình hành ).
Hình thang là hình thang cân khi và chỉ khi hai cạnh bên bằng nhau:
Vậy để là hình thang cân thì tam giác cân tại (tức ).
d) Điều kiện để là hình thang cân.
Lấy điểm sao cho là hình bình hành; khi đó (cạnh đối) và , nên nằm trên đường thẳng với .
Xét tứ giác : vì và nên , đồng thời . Do đó là hình thang với hai đáy và , hai cạnh bên là và .
Vì nên hình thang là hình thang cân khi và chỉ khi
Mà là trung điểm của , nên khi và chỉ khi nằm trên đường trung trực của , tức là , hay .
Vậy để là hình thang cân thì tam giác vuông tại (tức ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.