Sách bài tập Toán 8 Tập một

Giải Bài 3.22 trang 39 SBT Toán 8

Bài 13. Hình chữ nhật

Đề bài

1. Sử dụng tính chất tổng các góc của một tam giác bằng 180°180° để chứng minh:

a) Trong tam giác vuông, đường trung tuyến ứng với cạnh huyền bằng nửa cạnh huyền.

b) Tam giác ABCABC có đường trung tuyến AMAM bằng nửa BCBC thì vuông tại AA.
2. Sử dụng tính chất hai đường chéo của hình chữ nhật bằng nhau để chứng minh a),

b) của ý 1.

Lời giải

## Ý 1 — Dùng tính chất tổng ba góc của một tam giác bằng 180°180°

a) Trong tam giác vuông, đường trung tuyến ứng với cạnh huyền bằng nửa cạnh huyền.

Xét △ABC\triangle ABC vuông tại AA, MM là trung điểm của BCBC nên AMAM là trung tuyến ứng với cạnh huyền BCBC. Ta chứng minh AM=12BCAM=\tfrac12 BC.

Trên tia đối của tia MAMA lấy điểm DD sao cho MD=MAMD=MA (tức MM là trung điểm của ADAD).

- Xét △AMB\triangle AMB và △DMC\triangle DMC có: MA=MDMA=MD; MB=MCMB=MC (vì MM là trung điểm BCBC); AMB^=DMC^\widehat{AMB}=\widehat{DMC} (hai góc đối đỉnh). Do đó △AMB=△DMC\triangle AMB=\triangle DMC (c.g.c).
- Suy ra AB=DCAB=DC và BAM^=CDM^\widehat{BAM}=\widehat{CDM}. Hai góc này ở vị trí so le trong nên AB∥DCAB\parallel DC.
- Vì BAC^=90°\widehat{BAC}=90° nên AC⊥ABAC\perp AB, mà AB∥DCAB\parallel DC nên AC⊥DCAC\perp DC, tức ACD^=90°\widehat{ACD}=90° (hai góc trong cùng phía: BAC^+ACD^=180°\widehat{BAC}+\widehat{ACD}=180°).
- Xét △ABC\triangle ABC và △CDA\triangle CDA có: AB=CDAB=CD; BAC^=DCA^=90°\widehat{BAC}=\widehat{DCA}=90°; cạnh ACAC chung. Do đó △ABC=△CDA\triangle ABC=\triangle CDA (c.g.c), suy ra BC=ADBC=AD.

Mà AM=12ADAM=\tfrac12 AD, nên AM=12BCAM=\tfrac12 BC (đpcm).

b) Tam giác ABCABC có trung tuyến AM=12BCAM=\tfrac12 BC thì vuông tại AA.

Vì MM là trung điểm BCBC nên MB=MC=12BCMB=MC=\tfrac12 BC. Theo giả thiết AM=12BCAM=\tfrac12 BC, do đó
MA=MB=MC.MA=MB=MC.

- △MAB\triangle MAB cân tại MM (vì MA=MBMA=MB) nên MAB^=MBA^=B^\widehat{MAB}=\widehat{MBA}=\widehat{B}.
- △MAC\triangle MAC cân tại MM (vì MA=MCMA=MC) nên MAC^=MCA^=C^\widehat{MAC}=\widehat{MCA}=\widehat{C}.

Suy ra BAC^=MAB^+MAC^=B^+C^\widehat{BAC}=\widehat{MAB}+\widehat{MAC}=\widehat{B}+\widehat{C}.

Áp dụng tổng ba góc trong △ABC\triangle ABC:
A^+B^+C^=180°⇒BAC^+BAC^=180°⇒2 BAC^=180°.\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}=180° \Rightarrow \widehat{BAC}+\widehat{BAC}=180° \Rightarrow 2\,\widehat{BAC}=180°.

Vậy BAC^=90°\widehat{BAC}=90°, tức △ABC\triangle ABC vuông tại AA (đpcm).

## Ý 2 — Dùng tính chất hai đường chéo của hình chữ nhật bằng nhau

a) Chứng minh lại ý 1a.

Xét △ABC\triangle ABC vuông tại AA, MM là trung điểm BCBC. Trên tia đối của tia MAMA lấy DD sao cho MD=MAMD=MA.

Tứ giác ABDCABDC có hai đường chéo ADAD và BCBC cắt nhau tại trung điểm MM của mỗi đường (MA=MDMA=MD, MB=MCMB=MC) nên ABDCABDC là hình bình hành. Lại có BAC^=90°\widehat{BAC}=90° nên ABDCABDC là hình chữ nhật.

Hình chữ nhật có hai đường chéo bằng nhau nên AD=BCAD=BC. Mà AM=12ADAM=\tfrac12 AD, suy ra
AM=12BC (đpcm).AM=\tfrac12 BC \ (\text{đpcm}).

b) Chứng minh lại ý 1b.

Xét △ABC\triangle ABC có trung tuyến AM=12BCAM=\tfrac12 BC. Trên tia đối của tia MAMA lấy DD sao cho MD=MAMD=MA.

Tứ giác ABDCABDC có hai đường chéo ADAD, BCBC cắt nhau tại trung điểm MM của mỗi đường nên là hình bình hành. Ngoài ra AD=2AM=2⋅12BC=BCAD=2AM=2\cdot\tfrac12 BC=BC, tức hình bình hành ABDCABDC có hai đường chéo bằng nhau nên nó là hình chữ nhật.

Do đó BAC^=90°\widehat{BAC}=90°, tức △ABC\triangle ABC vuông tại AA (đpcm).

Đáp số

1a) đpcm1b) đpcm2a) đpcm2b) đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.