Sách bài tập Toán 8 Tập một

Giải Bài 3.24 trang 42 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương III

Đề bài

Gọi OO là giao điểm hai đường chéo của hình bình hành ABCDABCD. Với mỗi tam giác OABOAB, OBCOBC, OCDOCD, ODAODA, xét giao điểm ba đường phân giác của tam giác đó. Tại sao bốn điểm vừa vẽ là bốn đỉnh của một hình thoi?

Lời giải

Gọi tên bốn điểm. Với mỗi tam giác, giao điểm ba đường phân giác là giao điểm ba đường phân giác trong của tam giác đó (điểm cách đều ba cạnh). Đặt:

- I1I_1 là giao điểm ba đường phân giác của △OAB\triangle OAB;
- I2I_2 là giao điểm ba đường phân giác của △OBC\triangle OBC;
- I3I_3 là giao điểm ba đường phân giác của △OCD\triangle OCD;
- I4I_4 là giao điểm ba đường phân giác của △ODA\triangle ODA.

Ta chứng minh I1I2I3I4I_1I_2I_3I_4 là hình thoi.

Vì ABCDABCD là hình bình hành nên hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm mỗi đường:
OA=OC,OB=OD.OA = OC,\qquad OB = OD.

Bước 1. Hai điểm I1, I3I_1,\,I_3 nằm trên một đường thẳng qua OO và OO là trung điểm I1I3I_1I_3.

Xét △OAB\triangle OAB và △OCD\triangle OCD:
OA=OC,OB=OD,AOB^=COD^ (hai góc đối đỉnh).OA = OC,\quad OB = OD,\quad \widehat{AOB} = \widehat{COD}\ (\text{hai góc đối đỉnh}).
Vậy △OAB=△OCD\triangle OAB = \triangle OCD (c.g.c). Do hai tam giác bằng nhau nên giao điểm các đường phân giác của chúng ứng với đỉnh chung OO cách OO bằng nhau:
OI1=OI3.OI_1 = OI_3.
Mặt khác I1I_1 nằm trên tia phân giác của AOB^\widehat{AOB}, còn I3I_3 nằm trên tia phân giác của COD^\widehat{COD}. Hai góc AOB^\widehat{AOB} và COD^\widehat{COD} đối đỉnh nên hai tia phân giác này là hai tia đối nhau, tức cùng nằm trên một đường thẳng d1d_1 đi qua OO. Do đó I1, O, I3I_1,\,O,\,I_3 thẳng hàng và OO là trung điểm của I1I3I_1I_3.

Bước 2. Tương tự với I2, I4I_2,\,I_4.

Xét △OBC\triangle OBC và △ODA\triangle ODA:
OB=OD,OC=OA,BOC^=DOA^ (đối đỉnh),OB = OD,\quad OC = OA,\quad \widehat{BOC} = \widehat{DOA}\ (\text{đối đỉnh}),
nên △OBC=△ODA\triangle OBC = \triangle ODA (c.g.c). Lí luận như trên, I2, O, I4I_2,\,O,\,I_4 thẳng hàng trên đường thẳng d2d_2 (tia phân giác của BOC^\widehat{BOC} và tia phân giác của DOA^\widehat{DOA} là hai tia đối nhau), và OO là trung điểm của I2I4I_2I_4.

Bước 3. Hai đường chéo I1I3I_1I_3 và I2I4I_2I_4 vuông góc với nhau.

Vì A, O, CA,\,O,\,C thẳng hàng nên AOB^+BOC^=180∘\widehat{AOB} + \widehat{BOC} = 180^\circ. Gọi OxOx là tia phân giác của AOB^\widehat{AOB} (chứa I1I_1) và OyOy là tia phân giác của BOC^\widehat{BOC} (chứa I2I_2). Góc giữa hai tia này là:
xOy^=12AOB^+12BOC^=12(AOB^+BOC^)=12⋅180∘=90∘.\widehat{xOy} = \tfrac{1}{2}\widehat{AOB} + \tfrac{1}{2}\widehat{BOC} = \tfrac{1}{2}\left(\widehat{AOB} + \widehat{BOC}\right) = \tfrac{1}{2}\cdot 180^\circ = 90^\circ.
Do d1d_1 chứa OxOx và d2d_2 chứa OyOy nên d1⊥d2d_1 \perp d_2, tức I1I3⊥I2I4I_1I_3 \perp I_2I_4.

Bước 4. Kết luận.

Tứ giác I1I2I3I4I_1I_2I_3I_4 có hai đường chéo I1I3I_1I_3 và I2I4I_2I_4 cắt nhau tại trung điểm OO của mỗi đường nên nó là hình bình hành. Hình bình hành này lại có hai đường chéo vuông góc với nhau (I1I3⊥I2I4I_1I_3 \perp I_2I_4) nên theo dấu hiệu nhận biết, I1I2I3I4I_1I_2I_3I_4 là hình thoi.

Vậy bốn giao điểm ba đường phân giác của bốn tam giác OAB, OBC, OCD, ODAOAB,\,OBC,\,OCD,\,ODA là bốn đỉnh của một hình thoi (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.