Giải Bài 3.26 trang 42 SBT Toán 8
Đề bài
Cho hình vuông với tâm và có cạnh bằng 2 cm. Hai tia , tạo thành góc vuông. Tính diện tích của phần hình vuông nằm bên trong góc .
Lời giải
Phân tích. Hình vuông có cạnh cm nên diện tích toàn bộ hình vuông là:
Tâm là giao điểm hai đường chéo, cũng là tâm đối xứng quay của hình vuông: khi quay hình vuông quanh một góc thì hình vuông biến thành chính nó (đỉnh ).
Ý tưởng. Phần hình vuông nằm trong góc vuông chính là phần hình vuông bị "quét" bởi góc có đỉnh tại .
Xuất phát từ hai tia , ta thực hiện phép quay tâm góc liên tiếp. Vì nên:
- Phép quay biến tia thành tia .
- Làm tiếp ba lần quay , bốn góc vuông ghép lại đúng bằng quanh , nên bốn phần góc đó phủ kín toàn bộ hình vuông và không chồng lên nhau.
Lập luận. Mỗi phép quay tâm biến hình vuông thành chính nó, đồng thời biến phần hình vuông trong góc thành phần hình vuông trong góc kế tiếp. Phép quay là một phép dời hình nên bảo toàn diện tích, do đó bốn phần ấy bằng nhau về diện tích.
Vì bốn phần bằng nhau và phủ kín hình vuông nên diện tích phần hình vuông nằm trong góc là:
Nhận xét (kiểm tra lại). Kết quả này không phụ thuộc vào vị trí cụ thể của hai tia (chỉ cần chúng vuông góc và có đỉnh tại tâm ). Thử với trường hợp đặc biệt trùng hai đường chéo: khi đó phần trong góc đúng là một trong bốn tam giác bằng nhau do hai đường chéo chia ra, mỗi tam giác có diện tích — phù hợp với đáp số.
Vậy diện tích phần hình vuông nằm bên trong góc bằng .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.