Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.11 trang 7 SBT Toán 8

Bài tập chương VI. Phân thức đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quy đồng mẫu thức các phân thức sau:

a) 2514x2y\dfrac{25}{14x^2y} và 1421xy5\dfrac{14}{21xy^5};

b) 4x−42x(x+3)\dfrac{4x-4}{2x(x+3)} và x−33x(x+1)\dfrac{x-3}{3x(x+1)}.

Lời giải

a) 2514x2y\dfrac{25}{14x^2y} và 1421xy5\dfrac{14}{21xy^5}

Phân tích các mẫu thức:

14x2y=2⋅7⋅x2y,21xy5=3⋅7⋅xy5.14x^2y = 2\cdot 7\cdot x^2 y, \qquad 21xy^5 = 3\cdot 7\cdot x y^5.

Mẫu thức chung (MTC): lấy BCNN của các hệ số 14, 2114,\,21 là 4242; lũy thừa cao nhất của xx là x2x^2, của yy là y5y^5. Do đó

MTC=42x2y5.MTC = 42x^2y^5.

Nhân tử phụ:
- của 14x2y14x^2y là 42x2y5:14x2y=3y442x^2y^5 : 14x^2y = 3y^4;
- của 21xy521xy^5 là 42x2y5:21xy5=2x42x^2y^5 : 21xy^5 = 2x.

Quy đồng:

2514x2y=25⋅3y442x2y5=75y442x2y5;\dfrac{25}{14x^2y} = \dfrac{25\cdot 3y^4}{42x^2y^5} = \dfrac{75y^4}{42x^2y^5};

1421xy5=14⋅2x42x2y5=28x42x2y5.\dfrac{14}{21xy^5} = \dfrac{14\cdot 2x}{42x^2y^5} = \dfrac{28x}{42x^2y^5}.

b) 4x−42x(x+3)\dfrac{4x-4}{2x(x+3)} và x−33x(x+1)\dfrac{x-3}{3x(x+1)}

Mẫu thức chung: BCNN của 22 và 33 là 66; nhân tử chung xx; các nhân tử (x+3)(x+3) và (x+1)(x+1) khác nhau nên đều lấy. Do đó

MTC=6x(x+1)(x+3).MTC = 6x(x+1)(x+3).

Nhân tử phụ:
- của 2x(x+3)2x(x+3) là 6x(x+1)(x+3):[2x(x+3)]=3(x+1)6x(x+1)(x+3) : \big[2x(x+3)\big] = 3(x+1);
- của 3x(x+1)3x(x+1) là 6x(x+1)(x+3):[3x(x+1)]=2(x+3)6x(x+1)(x+3) : \big[3x(x+1)\big] = 2(x+3).

Quy đồng:

4x−42x(x+3)=(4x−4)⋅3(x+1)6x(x+1)(x+3)=12(x−1)(x+1)6x(x+1)(x+3);\dfrac{4x-4}{2x(x+3)} = \dfrac{(4x-4)\cdot 3(x+1)}{6x(x+1)(x+3)} = \dfrac{12(x-1)(x+1)}{6x(x+1)(x+3)};

x−33x(x+1)=(x−3)⋅2(x+3)6x(x+1)(x+3)=2(x−3)(x+3)6x(x+1)(x+3).\dfrac{x-3}{3x(x+1)} = \dfrac{(x-3)\cdot 2(x+3)}{6x(x+1)(x+3)} = \dfrac{2(x-3)(x+3)}{6x(x+1)(x+3)}.

(Ở tử thứ nhất đã dùng 4x−4=4(x−1)4x-4 = 4(x-1) nên 4(x−1)⋅3(x+1)=12(x−1)(x+1)4(x-1)\cdot 3(x+1) = 12(x-1)(x+1).)

Đáp số

a) MTC =42x2y5=42x^2y^5: 75y442x2y5\dfrac{75y^4}{42x^2y^5} và 28x42x2y5\dfrac{28x}{42x^2y^5}b) MTC =6x(x+1)(x+3)=6x(x+1)(x+3): 12(x−1)(x+1)6x(x+1)(x+3)\dfrac{12(x-1)(x+1)}{6x(x+1)(x+3)} và 2(x−3)(x+3)6x(x+1)(x+3)\dfrac{2(x-3)(x+3)}{6x(x+1)(x+3)}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.