Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.35 trang 15 SBT Toán 8

Ôn tập chương VI. Phân thức đại số

Đề bài

Cho hai phân thức: P=12x2+7x−15P = \dfrac{1}{2x^2 + 7x - 15} và Q=1x2+3x−10Q = \dfrac{1}{x^2 + 3x - 10}.
Có thể quy đồng mẫu thức hai phân thức đã cho với mẫu thức chung là M=2x3+3x2−29x+30M = 2x^3 + 3x^2 - 29x + 30 được không? Vì sao?

Lời giải

Phân tích các mẫu thức thành nhân tử.

Mẫu thức của PP:
2x2+7x−15=2x2+10x−3x−15=2x(x+5)−3(x+5)=(2x−3)(x+5).2x^2 + 7x - 15 = 2x^2 + 10x - 3x - 15 = 2x(x+5) - 3(x+5) = (2x-3)(x+5).

Mẫu thức của QQ:
x2+3x−10=x2+5x−2x−10=x(x+5)−2(x+5)=(x+5)(x−2).x^2 + 3x - 10 = x^2 + 5x - 2x - 10 = x(x+5) - 2(x+5) = (x+5)(x-2).

Kiểm tra mẫu thức chung MM.

Ta phân tích M=2x3+3x2−29x+30M = 2x^3 + 3x^2 - 29x + 30. Nhận thấy MM chứa nhân tử (x+5)(x+5) chung của hai mẫu, nên thử chia:
M=(2x−3)(x+5)(x−2).M = (2x-3)(x+5)(x-2).

Kiểm tra lại bằng cách nhân ra:
(2x−3)(x+5)=2x2+7x−15,(2x-3)(x+5) = 2x^2 + 7x - 15,
(2x2+7x−15)(x−2)=2x3−4x2+7x2−14x−15x+30=2x3+3x2−29x+30=M.✓(2x^2 + 7x - 15)(x-2) = 2x^3 - 4x^2 + 7x^2 - 14x - 15x + 30 = 2x^3 + 3x^2 - 29x + 30 = M. \checkmark

Kết luận.

Vì M=(2x−3)(x+5)(x−2)M = (2x-3)(x+5)(x-2) nên:
M2x2+7x−15=(2x−3)(x+5)(x−2)(2x−3)(x+5)=x−2,\dfrac{M}{2x^2+7x-15} = \dfrac{(2x-3)(x+5)(x-2)}{(2x-3)(x+5)} = x-2,
Mx2+3x−10=(2x−3)(x+5)(x−2)(x+5)(x−2)=2x−3.\dfrac{M}{x^2+3x-10} = \dfrac{(2x-3)(x+5)(x-2)}{(x+5)(x-2)} = 2x-3.

Cả hai thương đều là đa thức, tức là MM chia hết cho cả hai mẫu thức của PP và QQ. Do đó có thể quy đồng mẫu thức hai phân thức đã cho với mẫu thức chung MM.

Khi đó:
P=12x2+7x−15=x−2M,Q=1x2+3x−10=2x−3M.P = \dfrac{1}{2x^2+7x-15} = \dfrac{x-2}{M}, \qquad Q = \dfrac{1}{x^2+3x-10} = \dfrac{2x-3}{M}.

(Mẫu thức chung nhỏ nhất thực ra là (2x−3)(x+5)(x−2)(2x-3)(x+5)(x-2) và đúng bằng MM, nên MM là một mẫu thức chung hợp lệ.)

Đáp số

Có thể, vì M=(2x−3)(x+5)(x−2)M=(2x-3)(x+5)(x-2) chia hết cho cả hai mẫu thức; khi đó P=x−2MP=\dfrac{x-2}{M}, Q=2x−3MQ=\dfrac{2x-3}{M}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.