Sách bài tập Toán 8 Tập một

Giải Bài 5.8 trang 63 SBT Toán 8

Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ

Đề bài

Bảng thống kê sau đây cho biết tỉ lệ đi học đúng tuổi ở các cấp học tại đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long (đơn vị %).

| Vùng | Tiểu học | THCS | THPT |
|---|---|---|---|
| Đồng bằng sông Hồng | 99 | 98,7 | 92,9 |
| Đồng bằng sông Cửu Long | 98,5 | 87,2 | 63,9 |

(Theo Báo cáo điều tra các chỉ tiêu SDG về trẻ em và phụ nữ Việt Nam 2020 – 2021, UNICEF)

Vẽ biểu đồ cột kép biểu diễn dữ liệu cho trong bảng thống kê.

Lời giải

Phân tích đề bài

Bảng thống kê cho ta tỉ lệ đi học đúng tuổi (đơn vị %) ở ba cấp học tại hai vùng:

| Vùng | Tiểu học | THCS | THPT |
|---|---|---|---|
| Đồng bằng sông Hồng | 9999 | 98,798{,}7 | 92,992{,}9 |
| Đồng bằng sông Cửu Long | 98,598{,}5 | 87,287{,}2 | 63,963{,}9 |

Vì cần so sánh hai vùng trên cùng một tiêu chí ở mỗi cấp học nên ta dùng biểu đồ cột kép: tại mỗi cấp học đặt hai cột sát nhau, một cột cho Đồng bằng sông Hồng, một cột cho Đồng bằng sông Cửu Long.

a) Các bước vẽ biểu đồ cột kép

1. Vẽ hai trục vuông góc.
- Trục ngang ghi tên ba cấp học: Tiểu học, THCS, THPT.
- Trục đứng biểu diễn tỉ lệ (%), chia vạch đều nhau 0;  10;  20;  … ;  1000;\;10;\;20;\;\dots;\;100.
2. Tại mỗi cấp học, dựng hai cột liền nhau có chiều cao bằng số liệu trong bảng:
- Tiểu học: cột ĐBS Hồng cao 9999; cột ĐBS Cửu Long cao 98,598{,}5.
- THCS: cột ĐBS Hồng cao 98,798{,}7; cột ĐBS Cửu Long cao 87,287{,}2.
- THPT: cột ĐBS Hồng cao 92,992{,}9; cột ĐBS Cửu Long cao 63,963{,}9.
3. Tô hai màu (hoặc hai kiểu kí hiệu) khác nhau cho hai vùng và ghi số liệu trên đỉnh mỗi cột.
4. Lập chú giải cho biết màu nào ứng với Đồng bằng sông Hồng, màu nào ứng với Đồng bằng sông Cửu Long; ghi tên biểu đồ: “Tỉ lệ đi học đúng tuổi theo cấp học của hai vùng (%)”.

b) Biểu đồ cột kép thu được (mô tả theo đúng tỉ lệ chiều cao các cột):

```
Tỉ lệ (%)
100 | ██ ▒▒ ██
90 | ██ ▒▒ ██ ▒▒ ██
80 | ██ ▒▒ ██ ▒▒ ██
70 | ██ ▒▒ ██ ▒▒ ██ ▒▒
60 | ██ ▒▒ ██ ▒▒ ██ ▒▒
… | ██ ▒▒ ██ ▒▒ ██ ▒▒
0 +--------------------------
Tiểu học THCS THPT
██ Đồng bằng sông Hồng ▒▒ Đồng bằng sông Cửu Long
```

Chiều cao các cột lần lượt là: Tiểu học 9999 và 98,598{,}5; THCS 98,798{,}7 và 87,287{,}2; THPT 92,992{,}9 và 63,963{,}9.

Nhận xét (kiểm tra lại số liệu): ở cả ba cấp học, cột của Đồng bằng sông Hồng đều cao hơn cột của Đồng bằng sông Cửu Long; khoảng cách giữa hai cột tăng dần từ Tiểu học (99−98,5=0,5%99-98{,}5=0{,}5\%) đến THCS (98,7−87,2=11,5%98{,}7-87{,}2=11{,}5\%) và lớn nhất ở THPT (92,9−63,9=29%92{,}9-63{,}9=29\%). Các chiều cao cột đúng bằng số liệu trong bảng nên biểu đồ vẽ chính xác.

Đáp số

Biểu đồ cột kép gồm 3 nhóm (Tiểu học, THCS, THPT), mỗi nhóm 2 cột: ĐBS Hồng 99; 98,7; 92,9 và ĐBS Cửu Long 98,5; 87,2; 63,9 (trục đứng: tỉ lệ %)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.