Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.47 trang 63 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương IX

Đề bài

Cho tam giác nhọn ABCABC có các đường cao AD,BE,CFAD, BE, CF cắt nhau ở HH. Chứng minh rằng:

a) HA⋅HD=HB⋅HE=HC⋅HFHA \cdot HD = HB \cdot HE = HC \cdot HF;

b) △AFC∽△AEB\triangle AFC \backsim \triangle AEB và AF⋅AB=AE⋅ACAF \cdot AB = AE \cdot AC;

c) △BDF∽△EDC\triangle BDF \backsim \triangle EDC và DADA là tia phân giác của góc EDFEDF.

Lời giải

## Chuẩn bị

HH là trực tâm của △ABC\triangle ABC nên:
- AD⊥BCAD \perp BC tại DD nên ADB^=ADC^=90∘\widehat{ADB} = \widehat{ADC} = 90^\circ;
- BE⊥ACBE \perp AC tại EE nên BEA^=BEC^=90∘\widehat{BEA} = \widehat{BEC} = 90^\circ;
- CF⊥ABCF \perp AB tại FF nên CFA^=CFB^=90∘\widehat{CFA} = \widehat{CFB} = 90^\circ.

## a) Chứng minh HA⋅HD=HB⋅HE=HC⋅HFHA \cdot HD = HB \cdot HE = HC \cdot HF

Xét △HAE\triangle HAE và △HBD\triangle HBD:
- AEH^=BDH^=90∘\widehat{AEH} = \widehat{BDH} = 90^\circ (vì AEB^=90∘\widehat{AEB}=90^\circ, ADB^=90∘\widehat{ADB}=90^\circ);
- AHE^=BHD^\widehat{AHE} = \widehat{BHD} (hai góc đối đỉnh).

Do đó △HAE∽△HBD\triangle HAE \backsim \triangle HBD (g.g), suy ra
HAHB=HEHD⇒HA⋅HD=HB⋅HE.(1)\frac{HA}{HB} = \frac{HE}{HD} \Rightarrow HA \cdot HD = HB \cdot HE. \quad (1)

Xét △HBF\triangle HBF và △HCE\triangle HCE:
- BFH^=CEH^=90∘\widehat{BFH} = \widehat{CEH} = 90^\circ (vì BFC^=90∘\widehat{BFC}=90^\circ, BEC^=90∘\widehat{BEC}=90^\circ);
- BHF^=CHE^\widehat{BHF} = \widehat{CHE} (hai góc đối đỉnh).

Do đó △HBF∽△HCE\triangle HBF \backsim \triangle HCE (g.g), suy ra
HBHC=HFHE⇒HB⋅HE=HC⋅HF.(2)\frac{HB}{HC} = \frac{HF}{HE} \Rightarrow HB \cdot HE = HC \cdot HF. \quad (2)

Từ (1)(1) và (2)(2):   HA⋅HD=HB⋅HE=HC⋅HF\;HA \cdot HD = HB \cdot HE = HC \cdot HF (đpcm).

##

b) Chứng minh △AFC∽△AEB\triangle AFC \backsim \triangle AEB và AF⋅AB=AE⋅ACAF \cdot AB = AE \cdot AC

Xét △AFC\triangle AFC và △AEB\triangle AEB:
- AFC^=AEB^=90∘\widehat{AFC} = \widehat{AEB} = 90^\circ (vì CF⊥ABCF \perp AB, BE⊥ACBE \perp AC);
- FAC^=EAB^\widehat{FAC} = \widehat{EAB} (góc AA chung).

Do đó △AFC∽△AEB\triangle AFC \backsim \triangle AEB (g.g).

Suy ra
AFAE=ACAB⇒AF⋅AB=AE⋅AC(đpcm).(3)\frac{AF}{AE} = \frac{AC}{AB} \Rightarrow AF \cdot AB = AE \cdot AC \quad \text{(đpcm)}. \quad (3)

##

c) Chứng minh △BDF∽△EDC\triangle BDF \backsim \triangle EDC và DADA là tia phân giác của EDF^\widehat{EDF}

Bước 1. Lập các hệ thức tích tại các đỉnh.

Xét △ABD\triangle ABD và △CBF\triangle CBF: có B^\widehat{B} chung và ADB^=CFB^=90∘\widehat{ADB} = \widehat{CFB} = 90^\circ nên △ABD∽△CBF\triangle ABD \backsim \triangle CBF (g.g), suy ra
BDBF=BABC⇒BDBA=BFBC.(4)\frac{BD}{BF} = \frac{BA}{BC} \Rightarrow \frac{BD}{BA} = \frac{BF}{BC}. \quad (4)

Tương tự, xét △ACD\triangle ACD và △BCE\triangle BCE: có C^\widehat{C} chung và ADC^=BEC^=90∘\widehat{ADC} = \widehat{BEC} = 90^\circ nên △ACD∽△BCE\triangle ACD \backsim \triangle BCE (g.g), suy ra
CDCE=CACB⇒CDCA=CECB.(5)\frac{CD}{CE} = \frac{CA}{CB} \Rightarrow \frac{CD}{CA} = \frac{CE}{CB}. \quad (5)

Bước 2. Chứng minh hai tam giác đồng dạng với △ABC\triangle ABC.

Từ (4)(4): △BDF\triangle BDF và △BAC\triangle BAC có B^\widehat{B} chung và BDBA=BFBC\dfrac{BD}{BA} = \dfrac{BF}{BC} nên △BDF∽△BAC\triangle BDF \backsim \triangle BAC (c.g.c).

Suy ra BDF^=BAC^\widehat{BDF} = \widehat{BAC} và BFD^=BCA^\widehat{BFD} = \widehat{BCA}.

Từ (5)(5): △CDE\triangle CDE và △CAB\triangle CAB có C^\widehat{C} chung và CDCA=CECB\dfrac{CD}{CA} = \dfrac{CE}{CB} nên △CDE∽△CAB\triangle CDE \backsim \triangle CAB (c.g.c).

Suy ra CDE^=CAB^\widehat{CDE} = \widehat{CAB} và CED^=CBA^\widehat{CED} = \widehat{CBA}.

Bước 3. △BDF∽△EDC\triangle BDF \backsim \triangle EDC.

So sánh △BDF\triangle BDF và △EDC\triangle EDC:
- BDF^=BAC^=A^\widehat{BDF} = \widehat{BAC} = \widehat{A} và EDC^=CDE^=CAB^=A^\widehat{EDC} = \widehat{CDE} = \widehat{CAB} = \widehat{A} nên BDF^=EDC^\widehat{BDF} = \widehat{EDC};
- DBF^=B^\widehat{DBF} = \widehat{B} (góc BB của △ABC\triangle ABC) và DEC^=CED^=B^\widehat{DEC} = \widehat{CED} = \widehat{B} nên DBF^=DEC^\widehat{DBF} = \widehat{DEC}.

Do đó △BDF∽△EDC\triangle BDF \backsim \triangle EDC (g.

g) (đpcm).

Bước 4. DADA là tia phân giác của EDF^\widehat{EDF}.

Theo trên: BDF^=A^\widehat{BDF} = \widehat{A} và CDE^=A^\widehat{CDE} = \widehat{A}.

Vì AD⊥BCAD \perp BC nên ADB^=ADC^=90∘\widehat{ADB} = \widehat{ADC} = 90^\circ. Mà B,D,CB, D, C thẳng hàng, FF và EE nằm trong góc nên:
ADF^=ADB^−BDF^=90∘−A^,\widehat{ADF} = \widehat{ADB} - \widehat{BDF} = 90^\circ - \widehat{A},
ADE^=ADC^−CDE^=90∘−A^.\widehat{ADE} = \widehat{ADC} - \widehat{CDE} = 90^\circ - \widehat{A}.

Suy ra ADF^=ADE^\widehat{ADF} = \widehat{ADE}, tức tia DADA nằm giữa hai tia DEDE, DFDF và chia EDF^\widehat{EDF} thành hai góc bằng nhau.

Vậy DADA là tia phân giác của EDF^\widehat{EDF} (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.