Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.52 trang 64 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương IX

Đề bài

Cho ABCABC và A′B′C′A'B'C' lần lượt là các tam giác vuông tại đỉnh AA và A′A'. Gọi MM, M′M' lần lượt là trung điểm của ACAC và A′C′A'C'. Chứng minh rằng:

a) BC2+3BA2=4BM2BC^2 + 3BA^2 = 4BM^2 và B′C′2+3B′A′2=4B′M′2B'C'^2 + 3B'A'^2 = 4B'M'^2;

b) Nếu BCBM=B′C′B′M′\dfrac{BC}{BM} = \dfrac{B'C'}{B'M'} thì △ABC∽△A′B′C′\triangle ABC \backsim \triangle A'B'C'.

Lời giải

## a) Chứng minh BC2+3BA2=4BM2BC^2 + 3BA^2 = 4BM^2

Xét tam giác ABCABC vuông tại AA. Theo định lí Pythagore:

BC2=BA2+AC2(1)BC^2 = BA^2 + AC^2 \quad (1)

Vì MM là trung điểm của ACAC nên AM=AC2AM = \dfrac{AC}{2}.

Do ABCABC vuông tại AA nên BA⊥ACBA \perp AC, suy ra tam giác ABMABM cũng vuông tại AA. Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác ABMABM:

BM2=BA2+AM2=BA2+(AC2)2=BA2+AC24BM^2 = BA^2 + AM^2 = BA^2 + \left(\dfrac{AC}{2}\right)^2 = BA^2 + \dfrac{AC^2}{4}

Nhân hai vế với 44:

4BM2=4BA2+AC2(2)4BM^2 = 4BA^2 + AC^2 \quad (2)

Từ (1)(1) ta có AC2=BC2−BA2AC^2 = BC^2 - BA^2. Thay vào (2)(2):

4BM2=4BA2+(BC2−BA2)=BC2+3BA24BM^2 = 4BA^2 + (BC^2 - BA^2) = BC^2 + 3BA^2

Vậy BC2+3BA2=4BM2BC^2 + 3BA^2 = 4BM^2 (đpcm).

Lập luận hoàn toàn tương tự cho tam giác A′B′C′A'B'C' vuông tại A′A' với M′M' là trung điểm A′C′A'C':

B′C′2+3B′A′2=4B′M′2(đpcm).B'C'^2 + 3B'A'^2 = 4B'M'^2 \quad (\text{đpcm}).

##

b) Chứng minh △ABC∽△A′B′C′\triangle ABC \backsim \triangle A'B'C'

Từ kết quả câu a):

4BM2=BC2+3BA2  ⇒  (BCBM)2=BC2BM2=4BC2BC2+3BA24BM^2 = BC^2 + 3BA^2 \;\Rightarrow\; \left(\dfrac{BC}{BM}\right)^2 = \dfrac{BC^2}{BM^2} = \dfrac{4BC^2}{BC^2 + 3BA^2}

Tương tự:

(B′C′B′M′)2=4B′C′2B′C′2+3B′A′2\left(\dfrac{B'C'}{B'M'}\right)^2 = \dfrac{4B'C'^2}{B'C'^2 + 3B'A'^2}

Theo giả thiết BCBM=B′C′B′M′\dfrac{BC}{BM} = \dfrac{B'C'}{B'M'} nên bình phương hai vế bằng nhau:

4BC2BC2+3BA2=4B′C′2B′C′2+3B′A′2\dfrac{4BC^2}{BC^2 + 3BA^2} = \dfrac{4B'C'^2}{B'C'^2 + 3B'A'^2}

Nhân chéo và rút gọn:

BC2 (B′C′2+3B′A′2)=B′C′2 (BC2+3BA2)BC^2\,(B'C'^2 + 3B'A'^2) = B'C'^2\,(BC^2 + 3BA^2)

BC2⋅B′C′2+3 BC2⋅B′A′2=B′C′2⋅BC2+3 B′C′2⋅BA2BC^2\cdot B'C'^2 + 3\,BC^2\cdot B'A'^2 = B'C'^2\cdot BC^2 + 3\,B'C'^2\cdot BA^2

3 BC2⋅B′A′2=3 B′C′2⋅BA2  ⇒  BC2BA2=B′C′2B′A′23\,BC^2\cdot B'A'^2 = 3\,B'C'^2\cdot BA^2 \;\Rightarrow\; \dfrac{BC^2}{BA^2} = \dfrac{B'C'^2}{B'A'^2}

Suy ra:

BAB′A′=BCB′C′=k(3)\dfrac{BA}{B'A'} = \dfrac{BC}{B'C'} = k \quad (3)

Mặt khác, theo định lí Pythagore: AC2=BC2−BA2AC^2 = BC^2 - BA^2 và A′C′2=B′C′2−B′A′2A'C'^2 = B'C'^2 - B'A'^2. Từ (3)(3) ta có BC=k B′C′BC = k\,B'C', BA=k B′A′BA = k\,B'A', nên:

AC2=k2B′C′2−k2B′A′2=k2 (B′C′2−B′A′2)=k2 A′C′2  ⇒  ACA′C′=kAC^2 = k^2 B'C'^2 - k^2 B'A'^2 = k^2\,(B'C'^2 - B'A'^2) = k^2\,A'C'^2 \;\Rightarrow\; \dfrac{AC}{A'C'} = k

Vậy ba cặp cạnh tương ứng tỉ lệ:

ABA′B′=BCB′C′=CAC′A′=k\dfrac{AB}{A'B'} = \dfrac{BC}{B'C'} = \dfrac{CA}{C'A'} = k

Theo trường hợp đồng dạng cạnh – cạnh – cạnh (c.c.c):

△ABC∽△A′B′C′(đpcm).\triangle ABC \backsim \triangle A'B'C' \quad (\text{đpcm}).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.