Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 10.18 trang 80 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương X

Đề bài

Hình chóp tứ giác đều S.ABCDS.ABCD có thể tích bằng 144 cm3^3. Gọi MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA (H.10.21).
Tính thể tích của hình chóp S.MNPQS.MNPQ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 10.21: hình chóp tứ giác đều đỉnh SS, đáy là hình vuông ABCDABCD với tâm OO. MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm các cạnh ABAB, BCBC, CDCD, DADA; nối SS với MM, NN, PP, QQ tạo thành hình chóp S.MNPQS.MNPQ.

Lời giải

Phân tích. Hai hình chóp S.ABCDS.ABCD và S.MNPQS.MNPQ có chung đỉnh SS. Vì MM, NN, PP, QQ là trung điểm các cạnh của hình vuông ABCDABCD nên tứ giác MNPQMNPQ nằm trong mặt phẳng đáy ABCDABCD. Do đó đường cao SOSO hạ từ SS xuống mặt phẳng đáy là chung cho cả hai hình chóp; gọi chiều cao đó là hh.

Bước 1. So sánh diện tích hai đáy.
Gọi cạnh của hình vuông ABCDABCD là aa. Xét tam giác MBNMBN vuông tại BB có BM=BN=a2BM = BN = \dfrac{a}{2} nên:
MN=BM2+BN2=(a2)2+(a2)2=a22.MN = \sqrt{BM^2 + BN^2} = \sqrt{\left(\frac{a}{2}\right)^2 + \left(\frac{a}{2}\right)^2} = \frac{a\sqrt{2}}{2}.
Tương tự NP=PQ=QM=a22NP = PQ = QM = \dfrac{a\sqrt{2}}{2}, nên MNPQMNPQ cũng là hình vuông có cạnh a22\dfrac{a\sqrt{2}}{2}. Diện tích hai đáy:
SABCD=a2,SMNPQ=(a22)2=a22.S_{ABCD} = a^2,\qquad S_{MNPQ} = \left(\frac{a\sqrt{2}}{2}\right)^2 = \frac{a^2}{2}.
Vậy SMNPQ=12 SABCDS_{MNPQ} = \dfrac{1}{2}\,S_{ABCD}.

Bước 2. Tính thể tích S.MNPQS.MNPQ.
Áp dụng công thức thể tích hình chóp V=13 Sđáy⋅hV = \dfrac{1}{3}\,S_{\text{đáy}}\cdot h với cùng chiều cao hh:
VS.MNPQ=13 SMNPQ⋅h=13⋅12 SABCD⋅h=12(13 SABCD⋅h)=12 VS.ABCD.V_{S.MNPQ} = \frac{1}{3}\,S_{MNPQ}\cdot h = \frac{1}{3}\cdot\frac{1}{2}\,S_{ABCD}\cdot h = \frac{1}{2}\left(\frac{1}{3}\,S_{ABCD}\cdot h\right) = \frac{1}{2}\,V_{S.ABCD}.
Thay VS.ABCD=144V_{S.ABCD} = 144 cm3^3:
VS.MNPQ=12⋅144=72 (cm3).V_{S.MNPQ} = \frac{1}{2}\cdot 144 = 72\ (\text{cm}^3).

Kết luận. Thể tích hình chóp S.MNPQS.MNPQ bằng 7272 cm3^3.

Đáp số

72 cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.