Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 2 trang 81 SBT Toán 8

Bài tập ôn tập cuối năm - Đại số

Đề bài

Cho các đa thức:
A=27x3y6−18y3A = 27x^3y^6 - \dfrac{1}{8}y^3; B=9x2y4+32xy3+14y2B = 9x^2y^4 + \dfrac{3}{2}xy^3 + \dfrac{1}{4}y^2; C=3xy2−12yC = 3xy^2 - \dfrac{1}{2}y.
Chứng minh rằng A:B=CA : B = C.

Lời giải

Nhận xét mấu chốt. Ta viết lại AA dưới dạng hiệu hai lập phương:

A=27x3y6−18y3=(3xy2)3−(12y)3.A = 27x^3y^6 - \dfrac{1}{8}y^3 = (3xy^2)^3 - \left(\dfrac{1}{2}y\right)^3.

Đặt a=3xy2a = 3xy^2 và b=12yb = \dfrac{1}{2}y. Khi đó C=3xy2−12y=a−bC = 3xy^2 - \dfrac{1}{2}y = a - b, còn

B=9x2y4+32xy3+14y2=(3xy2)2+(3xy2)⋅12y+(12y)2=a2+ab+b2.B = 9x^2y^4 + \dfrac{3}{2}xy^3 + \dfrac{1}{4}y^2 = (3xy^2)^2 + (3xy^2)\cdot\dfrac{1}{2}y + \left(\dfrac{1}{2}y\right)^2 = a^2 + ab + b^2.

Chứng minh A:B=CA : B = C. Để chứng minh phép chia hết cho kết quả CC, ta chỉ cần chứng minh B⋅C=AB \cdot C = A (với B≠0B \neq 0). Thực hiện phép nhân BB với CC:

B⋅C=(9x2y4+32xy3+14y2)(3xy2−12y).B\cdot C = \left(9x^2y^4 + \dfrac{3}{2}xy^3 + \dfrac{1}{4}y^2\right)\left(3xy^2 - \dfrac{1}{2}y\right).

Nhân từng hạng tử:

=27x3y6−92x2y5+92x2y5−34xy4+34xy4−18y3.= 27x^3y^6 - \dfrac{9}{2}x^2y^5 + \dfrac{9}{2}x^2y^5 - \dfrac{3}{4}xy^4 + \dfrac{3}{4}xy^4 - \dfrac{1}{8}y^3.

Các hạng tử đối nhau triệt tiêu:

B⋅C=27x3y6−18y3=A.B\cdot C = 27x^3y^6 - \dfrac{1}{8}y^3 = A.

(Điều này đúng với hằng đẳng thức (a−b)(a2+ab+b2)=a3−b3(a-b)(a^2+ab+b^2) = a^3 - b^3.)

Vì B⋅C=AB \cdot C = A và B≠0B \neq 0, nên A:B=CA : B = C (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.