Giải Bài 4.31 trang 51 SBT Toán 9
Đề bài
Chiều cao từ mặt đất đến đỉnh tháp Pisa ở Italia là 58 mét, tháp nghiêng góc $5^\circ 30'$ đối với phương thẳng đứng (H.4.17). Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất thì bóng của tháp dài bao nhiêu decimét?
Mô tả hình bằng lời
Hình 4.17: Tháp nghiêng Pisa, chiều dài thân tháp (từ mặt đất đến đỉnh dọc theo tháp) là 58 m, tháp nghiêng một góc $5^\circ 30'$ so với phương thẳng đứng. Mặt đất nằm ngang.
Lời giải
Phân tích hình vẽ. Gọi $A$ là chân tháp trên mặt đất, $B$ là đỉnh tháp. Thân tháp $AB = 58$ m nghiêng so với phương thẳng đứng một góc $\widehat{BAx} = 5^\circ 30'$ (với $Ax$ là phương thẳng đứng đi qua $A$).
Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất, các tia sáng có phương thẳng đứng. Khi đó bóng của đỉnh $B$ rơi vào điểm $C$ trên mặt đất nằm ngay bên dưới $B$ (tức $BC$ thẳng đứng, $BC \perp AC$). Vậy bóng của tháp là đoạn $AC$.
Tính $AC$. Xét tam giác $ABC$ vuông tại $C$. Góc nghiêng của tháp so với phương thẳng đứng $BC$ chính là góc $\widehat{ABC} = 5^\circ 30'$. Cạnh $AC$ là cạnh đối diện góc $\widehat{ABC}$, còn $AB = 58$ m là cạnh huyền, nên:
$$AC = AB \cdot \sin\widehat{ABC} = 58 \cdot \sin 5^\circ 30'.$$
Với $\sin 5^\circ 30' \approx 0{,}0958$, ta có:
$$AC \approx 58 \cdot 0{,}0958 \approx 5{,}56 \ (\text{m}).$$
Đổi đơn vị. $5{,}56$ m $= 55{,}6$ dm.
Vậy khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất, bóng của tháp dài khoảng $55{,}6$ dm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.