Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 5 trang 18 SBT Toán 9

Ôn tập chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hệ phương trình nào sau đây có nghiệm duy nhất?
A. {x−2y=32x−4y=5\begin{cases} x - 2y = 3 \\ 2x - 4y = 5 \end{cases}
B. {x−2y=3−2x+4y=−6\begin{cases} x - 2y = 3 \\ -2x + 4y = -6 \end{cases}
C. {x−2y=32x+4y=5\begin{cases} x - 2y = 3 \\ 2x + 4y = 5 \end{cases}
D. {x−2y=3−x+2y=−2\begin{cases} x - 2y = 3 \\ -x + 2y = -2 \end{cases}

Lời giải

Với hệ phương trình bậc nhất hai ẩn, ta xét tỉ số các hệ số của xx, của yy và số hạng tự do để biết số nghiệm:

- Nếu a1a2≠b1b2\dfrac{a_1}{a_2} \neq \dfrac{b_1}{b_2} thì hai đường thẳng cắt nhau ⇒\Rightarrow hệ có nghiệm duy nhất.
- Nếu a1a2=b1b2≠c1c2\dfrac{a_1}{a_2} = \dfrac{b_1}{b_2} \neq \dfrac{c_1}{c_2} thì hai đường thẳng song song ⇒\Rightarrow hệ vô nghiệm.
- Nếu a1a2=b1b2=c1c2\dfrac{a_1}{a_2} = \dfrac{b_1}{b_2} = \dfrac{c_1}{c_2} thì hai đường thẳng trùng nhau ⇒\Rightarrow hệ có vô số nghiệm.

Xét đáp án A: {x−2y=32x−4y=5\begin{cases} x - 2y = 3 \\ 2x - 4y = 5 \end{cases}

Ta có 12=−2−4=12\dfrac{1}{2} = \dfrac{-2}{-4} = \dfrac{1}{2} nhưng 35≠12\dfrac{3}{5} \neq \dfrac{1}{2}. Vậy hệ vô nghiệm (loại).

Xét đáp án B: {x−2y=3−2x+4y=−6\begin{cases} x - 2y = 3 \\ -2x + 4y = -6 \end{cases}

Nhân hai vế phương trình thứ nhất với −2-2 ta được đúng phương trình thứ hai, nên 1−2=−24=3−6=−12\dfrac{1}{-2} = \dfrac{-2}{4} = \dfrac{3}{-6} = -\dfrac{1}{2}. Hai đường thẳng trùng nhau nên hệ có vô số nghiệm (loại).

Xét đáp án C: {x−2y=32x+4y=5\begin{cases} x - 2y = 3 \\ 2x + 4y = 5 \end{cases}

Ta có 12\dfrac{1}{2} và −24=−12\dfrac{-2}{4} = -\dfrac{1}{2}. Vì 12≠−12\dfrac{1}{2} \neq -\dfrac{1}{2} nên a1a2≠b1b2\dfrac{a_1}{a_2} \neq \dfrac{b_1}{b_2}. Do đó hai đường thẳng cắt nhau, hệ có nghiệm duy nhất (chọn).

Xét đáp án D: {x−2y=3−x+2y=−2\begin{cases} x - 2y = 3 \\ -x + 2y = -2 \end{cases}

Ta có 1−1=−22=−1\dfrac{1}{-1} = \dfrac{-2}{2} = -1 nhưng 3−2≠−1\dfrac{3}{-2} \neq -1. Vậy hai đường thẳng song song, hệ vô nghiệm (loại).

Kiểm tra lại đáp án C: Cộng hai phương trình: (x−2y)+(2x+4y)=3+5⇒3x+2y=8(x - 2y) + (2x + 4y) = 3 + 5 \Rightarrow 3x + 2y = 8. Từ phương trình đầu x=3+2yx = 3 + 2y, thay vào 2x+4y=52x + 4y = 5 được 2(3+2y)+4y=5⇒6+8y=5⇒y=−182(3 + 2y) + 4y = 5 \Rightarrow 6 + 8y = 5 \Rightarrow y = -\dfrac{1}{8}, suy ra x=3+2⋅(−18)=114x = 3 + 2\cdot\left(-\dfrac{1}{8}\right) = \dfrac{11}{4}. Hệ có đúng một nghiệm, phù hợp.

Kết luận: Đáp án C.

Đáp số

C. {x−2y=32x+4y=5\begin{cases} x - 2y = 3 \\ 2x + 4y = 5 \end{cases}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.