Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.27 trang 19 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương I

Đề bài

Cho hệ phương trình {mx+9y=m+3x+my=2.\begin{cases} mx + 9y = m + 3 \\ x + my = 2. \end{cases}

Giải hệ phương trình đã cho trong mỗi trường hợp sau:

a) m=1m = 1;

b) m=−3m = -3;

c) m=3m = 3.

Lời giải

a) Với m=1m = 1:

Hệ phương trình trở thành:
{x+9y=4x+y=2.\begin{cases} x + 9y = 4 \\ x + y = 2. \end{cases}

Trừ từng vế của phương trình thứ nhất cho phương trình thứ hai, ta được:
8y=2  ⇒  y=14.8y = 2 \;\Rightarrow\; y = \frac{1}{4}.

Thay y=14y = \dfrac{1}{4} vào phương trình x+y=2x + y = 2:
x=2−14=74.x = 2 - \frac{1}{4} = \frac{7}{4}.

Thử lại: 74+9⋅14=74+94=4\dfrac{7}{4} + 9\cdot\dfrac{1}{4} = \dfrac{7}{4}+\dfrac{9}{4} = 4 và 74+14=2\dfrac{7}{4}+\dfrac{1}{4}=2 (đúng).

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;y)=(74;14)(x; y) = \left(\dfrac{7}{4}; \dfrac{1}{4}\right).

b) Với m=−3m = -3:

Khi đó m+3=0m + 3 = 0, hệ phương trình trở thành:
{−3x+9y=0x−3y=2.\begin{cases} -3x + 9y = 0 \\ x - 3y = 2. \end{cases}

Chia hai vế của phương trình thứ nhất cho −3-3, ta được x−3y=0x - 3y = 0.

Như vậy hệ trở thành:
{x−3y=0x−3y=2.\begin{cases} x - 3y = 0 \\ x - 3y = 2. \end{cases}

Trừ từng vế hai phương trình, ta được 0=−20 = -2 (vô lí).

Vậy hệ phương trình vô nghiệm.

c) Với m=3m = 3:

Khi đó m+3=6m + 3 = 6, hệ phương trình trở thành:
{3x+9y=6x+3y=2.\begin{cases} 3x + 9y = 6 \\ x + 3y = 2. \end{cases}

Chia hai vế của phương trình thứ nhất cho 33, ta được x+3y=2x + 3y = 2, trùng với phương trình thứ hai.

Do đó hệ tương đương với một phương trình duy nhất x+3y=2x + 3y = 2, tức x=2−3yx = 2 - 3y.

Vậy hệ có vô số nghiệm, các nghiệm được viết dưới dạng (x;y)=(2−3t; t)(x; y) = (2 - 3t;\, t) với t∈Rt \in \mathbb{R} tùy ý.

Đáp số

(x;y)=(74;14)(x; y) = \left(\dfrac{7}{4}; \dfrac{1}{4}\right), tức (1,75; 0,25)(1{,}75;\ 0{,}25)Hệ vô nghiệmHệ có vô số nghiệm: (x;y)=(2−3t; t)(x; y) = (2 - 3t;\ t), t∈Rt \in \mathbb{R}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.