Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.12 trang 46 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

a) Tính các góc của tam giác vuông có một góc nhọn có tang bằng 33\dfrac{\sqrt{3}}{3}.

b) Một hình chữ nhật có kích thước 3 và 3\sqrt{3}. Tính các góc tạo bởi đường chéo và cạnh của hình chữ nhật đó.

Lời giải

a) Xét tam giác ABCABC vuông tại AA, có góc nhọn BB thoả mãn tan⁡B=33\tan B = \dfrac{\sqrt{3}}{3}.

Ta có 33=13\dfrac{\sqrt{3}}{3} = \dfrac{1}{\sqrt{3}}. Mà trong các tỉ số lượng giác của góc nhọn đặc biệt thì tan⁡30∘=13=33\tan 30^\circ = \dfrac{1}{\sqrt{3}} = \dfrac{\sqrt{3}}{3}.

Do đó B^=30∘\widehat{B} = 30^\circ.

Vì tam giác ABCABC vuông tại AA nên A^=90∘\widehat{A} = 90^\circ và hai góc nhọn phụ nhau:
C^=90∘−B^=90∘−30∘=60∘.\widehat{C} = 90^\circ - \widehat{B} = 90^\circ - 30^\circ = 60^\circ.

Vậy ba góc của tam giác vuông đó là 90∘, 60∘, 30∘90^\circ,\ 60^\circ,\ 30^\circ.

b) Xét hình chữ nhật ABCDABCD có AB=3AB = 3, BC=3BC = \sqrt{3} và đường chéo ACAC.

Tam giác ABCABC vuông tại BB (vì B^=90∘\widehat{B} = 90^\circ). Đường chéo ACAC tạo với cạnh ABAB góc BAC^\widehat{BAC} và tạo với cạnh BCBC góc BCA^\widehat{BCA}.

*Góc giữa đường chéo và cạnh ABAB (cạnh dài):*
tan⁡BAC^=BCAB=33 ⇒ BAC^=30∘.\tan \widehat{BAC} = \dfrac{BC}{AB} = \dfrac{\sqrt{3}}{3} \ \Rightarrow\ \widehat{BAC} = 30^\circ.

*Góc giữa đường chéo và cạnh BCBC (cạnh ngắn):*
tan⁡BCA^=ABBC=33=3 ⇒ BCA^=60∘.\tan \widehat{BCA} = \dfrac{AB}{BC} = \dfrac{3}{\sqrt{3}} = \sqrt{3} \ \Rightarrow\ \widehat{BCA} = 60^\circ.

(Kiểm tra: 30∘+60∘=90∘30^\circ + 60^\circ = 90^\circ, phù hợp với hai góc nhọn của tam giác vuông ABCABC.)

Vậy đường chéo tạo với các cạnh của hình chữ nhật hai góc là 30∘30^\circ và 60∘60^\circ.

Đáp số

Ba góc: 90∘, 60∘, 30∘90^\circ,\ 60^\circ,\ 30^\circĐường chéo tạo với cạnh các góc 30∘30^\circ và 60∘60^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.