Giải Bài 5.21 trang 65 SBT Toán 9
Đề bài
Cho tam giác vuông tại , có đường cao .
a) Chứng minh rằng tiếp xúc với đường tròn bán kính ;
b) Gọi và là các điểm đối xứng với lần lượt qua và . Chứng minh rằng và là hai tiếp tuyến của ;
c) Chứng minh rằng là một đường kính của ;
d) Tính diện tích của tứ giác , biết cm và cm.
Lời giải
a) tiếp xúc với đường tròn bán kính
Vì là đường cao của tam giác nên tại .
Do đó khoảng cách từ tâm đến đường thẳng bằng , đúng bằng bán kính của đường tròn .
Vậy tiếp xúc với đường tròn bán kính (tiếp điểm là ). (đpcm)
b) và là hai tiếp tuyến của
Vì đối xứng với qua nên là trung trực của , suy ra:
Từ nên nằm trên đường tròn .
Phép đối xứng qua biến thành và giữ nguyên (vì thuộc trục ), nên biến tam giác thành tam giác . Do đó:
Vậy tại điểm thuộc , nên là tiếp tuyến của tại .
Chứng minh hoàn toàn tương tự với đối xứng qua : , và , nên là tiếp tuyến của tại . (đpcm)
c) là một đường kính của
Vì là trung trực của nên là tia phân giác của góc , suy ra:
Tương tự là tia phân giác của góc , suy ra:
Do đó:
Vậy ba điểm thẳng hàng. Mà (cùng bằng bán kính) nên là trung điểm của .
Vậy là một đường kính của đường tròn . (đpcm)
d) Diện tích tứ giác với cm, cm
Tam giác vuông tại có đường cao nên theo hệ thức lượng:
Suy ra bán kính là cm và đường kính cm.
Theo câu b): cm và cm.
Theo câu
b) và c): và , nên . Vậy là hình thang vuông với hai đáy và đường cao .
Diện tích:
Vậy diện tích tứ giác bằng .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.