Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.25 trang 68 SBT Toán 9

Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn (Bài tập cuối chương V)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho II là trung điểm của đoạn ABAB. Xét các đường tròn (I;IB)(I; IB) và (A;AB)(A; AB).

a) Hai đường tròn (I)(I) và (A)(A) nói trên có vị trí tương đối như thế nào?

b) Đường thẳng đi qua BB, cắt các đường tròn (I)(I) và (A)(A) lần lượt tại CC và DD. Hãy so sánh các độ dài BCBC và CDCD.

Lời giải

a) Vị trí tương đối của hai đường tròn (I)(I) và (A)(A)

Đặt AB=2aAB = 2a (a>0)(a > 0). Vì II là trung điểm của ABAB nên IA=IB=aIA = IB = a.

- Đường tròn (I;IB)(I; IB) có bán kính r1=IB=ar_1 = IB = a.
- Đường tròn (A;AB)(A; AB) có bán kính r2=AB=2ar_2 = AB = 2a.
- Khoảng cách hai tâm: d=AI=ad = AI = a.

Ta có:
r2−r1=2a−a=a=d.r_2 - r_1 = 2a - a = a = d.

Vì khoảng cách hai tâm bằng hiệu hai bán kính nên hai đường tròn (I)(I) và (A)(A) tiếp xúc trong.

Điểm tiếp xúc chính là BB, vì IB=a=r1IB = a = r_1 và AB=2a=r2AB = 2a = r_2 nên BB nằm trên cả hai đường tròn.

Vậy hai đường tròn (I)(I) và (A)(A) tiếp xúc trong tại BB.

b) So sánh BCBC và CDCD

Vì IA=IBIA = IB nên ABAB là đường kính của đường tròn (I)(I).

Điểm CC thuộc đường tròn (I)(I) nên CC nhìn đường kính ABAB dưới một góc vuông:
ACB^=90∘  ⇒  AC⊥BD tại C.\widehat{ACB} = 90^\circ \;\Rightarrow\; AC \perp BD \text{ tại } C.

Xét đường tròn (A;AB)(A; AB): vì BB và DD cùng thuộc đường tròn (A)(A) nên
AB=AD  (=2a),AB = AD \;(= 2a),
suy ra tam giác ABDABD cân tại AA.

Trong tam giác cân ABDABD, ACAC là đường cao ứng với cạnh đáy BDBD (do AC⊥BDAC \perp BD), nên ACAC đồng thời là đường trung tuyến. Do đó CC là trung điểm của BDBD, tức là:
BC=CD.BC = CD.

Vậy BC=CDBC = CD.

Đáp số

Hai đường tròn (I)(I) và (A)(A) tiếp xúc trong tại BB.BC=CDBC = CD

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.