Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.29 trang 71 SBT Toán 9

Bài tập ôn tập chương V

Đề bài

Giả sử CDCD là một dây song song với đường kính ABAB của đường tròn (O)(O) sao cho ABCDABCD là một tứ giác lồi. Gọi EE là trung điểm của đoạn CDCD.

a) Chứng minh rằng AA đối xứng với BB và CC đối xứng với DD qua đường thẳng OEOE.

b) Chứng minh rằng tứ giác ABCDABCD là một hình thang cân.

c) Biết rằng AB=12AB = 12 cm và COD⌢=100°\overset{\frown}{COD} = 100°. Tính độ dài cung (nhỏ) ADAD và cung (lớn) ABCABC.

d) Với giả thiết ở câu c, tính diện tích hình quạt tròn ứng với cung nhỏ BDBD.

Lời giải

## a) AA đối xứng với BB, CC đối xứng với DD qua OEOE

• OEOE là trung trực của CDCD.
Vì EE là trung điểm của dây CDCD nên theo quan hệ giữa đường kính (bán kính) và dây, ta có OE⊥CDOE \perp CD. Mặt khác OEOE đi qua trung điểm EE của CDCD, do đó OEOE là đường trung trực của CDCD ⇒\Rightarrow CC đối xứng với DD qua OEOE.

• OEOE là trung trực của ABAB.
Vì CD∥ABCD \parallel AB mà OE⊥CDOE \perp CD nên OE⊥ABOE \perp AB.
Lại có ABAB là đường kính nên OO là trung điểm của ABAB, và OO thuộc đường thẳng OEOE. Vậy OE⊥ABOE \perp AB tại trung điểm OO của ABAB, tức OEOE là đường trung trực của ABAB ⇒\Rightarrow AA đối xứng với BB qua OEOE (đpcm).

##

b) ABCDABCD là hình thang cân

Vì AB∥CDAB \parallel CD nên tứ giác ABCDABCD là hình thang (hai đáy ABAB và CDCD).

Qua phép đối xứng trục OEOE ta có A↔BA \leftrightarrow B và C↔DC \leftrightarrow D. Do đó đường chéo ACAC biến thành đường chéo BDBD, suy ra
AC=BD.AC = BD.
Hình thang có hai đường chéo bằng nhau là hình thang cân. Vậy ABCDABCD là hình thang cân (đpcm).

##

c) Tính độ dài cung nhỏ ADAD và cung lớn ABCABC

Vì ABAB là đường kính và AB=12AB = 12 cm nên bán kính
R=AB2=6 cm.R = \frac{AB}{2} = 6 \text{ cm}.

Số đo cung CDCD bằng góc ở tâm: CD⌢=COD^=100°\overset{\frown}{CD} = \widehat{COD} = 100°.

Do ABCDABCD là hình thang cân nên theo tính chất đối xứng: AD⌢=BC⌢\overset{\frown}{AD} = \overset{\frown}{BC}.
Cung nửa đường tròn chứa C,DC,D (đi từ AA qua D,CD,C đến BB) có số đo 180°180°, gồm:
AD⌢+DC⌢+CB⌢=180°⇒2 AD⌢+100°=180°.\overset{\frown}{AD} + \overset{\frown}{DC} + \overset{\frown}{CB} = 180° \Rightarrow 2\,\overset{\frown}{AD} + 100° = 180°.
Suy ra AD⌢=40°\overset{\frown}{AD} = 40° (và BC⌢=40°\overset{\frown}{BC} = 40°).

Độ dài cung nhỏ ADAD:
ℓAD=πR⋅n180=π⋅6⋅40180=4π3≈4,19 cm.\ell_{AD} = \frac{\pi R \cdot n}{180} = \frac{\pi \cdot 6 \cdot 40}{180} = \frac{4\pi}{3} \approx 4{,}19 \text{ cm}.

Cung lớn ABCABC (đi từ AA qua BB đến CC) có số đo:
ABC⌢=AB⌢+BC⌢=180°+40°=220°.\overset{\frown}{ABC} = \overset{\frown}{AB} + \overset{\frown}{BC} = 180° + 40° = 220°.
Độ dài:
ℓABC=π⋅6⋅220180=22π3≈23,04 cm.\ell_{ABC} = \frac{\pi \cdot 6 \cdot 220}{180} = \frac{22\pi}{3} \approx 23{,}04 \text{ cm}.

##

d) Diện tích hình quạt ứng với cung nhỏ BDBD

Số đo cung nhỏ BDBD (đi từ BB qua CC đến DD):
BD⌢=BC⌢+CD⌢=40°+100°=140°.\overset{\frown}{BD} = \overset{\frown}{BC} + \overset{\frown}{CD} = 40° + 100° = 140°.
Vậy góc ở tâm BOD^=140°\widehat{BOD} = 140°.

Diện tích hình quạt tròn:
S=πR2⋅n360=π⋅62⋅140360=π⋅36⋅140360=14π≈43,98 cm2.S = \frac{\pi R^2 \cdot n}{360} = \frac{\pi \cdot 6^2 \cdot 140}{360} = \frac{\pi \cdot 36 \cdot 140}{360} = 14\pi \approx 43{,}98 \text{ cm}^2.

Đáp số

đpcmđpcmCung nhỏ AD = 4π/3 ≈ 4,19 cm; cung lớn ABC = 22π/3 ≈ 23,04 cmS = 14π ≈ 43,98 cm²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.