Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.12 trang 53 SBT Toán 9

Bài 28. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp của một tam giác

Đề bài

Tính chu vi và diện tích của tam giác đều ngoại tiếp một đường tròn bán kính 3 cm.

Lời giải

Phân tích. Gọi tam giác đều ABCABC ngoại tiếp đường tròn tâm OO bán kính r=3r = 3 cm. Vì tam giác đều nên tâm OO của đường tròn nội tiếp cũng là giao điểm ba đường phân giác. Đường tròn tiếp xúc với cạnh BCBC tại trung điểm MM của BCBC, và OM⊥BCOM \perp BC với OM=r=3OM = r = 3 cm.

a) Chu vi.
Xét tam giác vuông OMBOMB (vuông tại MM). Do BOBO là tia phân giác của góc B=60∘B = 60^\circ nên OBM^=30∘\widehat{OBM} = 30^\circ.

Ta có tan⁡OBM^=OMBM\tan\widehat{OBM} = \dfrac{OM}{BM}, suy ra
BM=OMtan⁡30∘=313=33 (cm).BM = \dfrac{OM}{\tan 30^\circ} = \dfrac{3}{\frac{1}{\sqrt{3}}} = 3\sqrt{3}\ (\text{cm}).

Vì MM là trung điểm BCBC nên cạnh tam giác là
a=BC=2BM=63 (cm).a = BC = 2BM = 6\sqrt{3}\ (\text{cm}).

Chu vi tam giác đều:
C=3a=3⋅63=183≈31,18 (cm).C = 3a = 3 \cdot 6\sqrt{3} = 18\sqrt{3} \approx 31{,}18\ (\text{cm}).

b) Diện tích.
Đường cao của tam giác đều hạ từ đỉnh AA xuống BCBC:
h=a32=63⋅32=182=9 (cm).h = \dfrac{a\sqrt{3}}{2} = \dfrac{6\sqrt{3}\cdot\sqrt{3}}{2} = \dfrac{18}{2} = 9\ (\text{cm}).

Diện tích tam giác:
S=12⋅a⋅h=12⋅63⋅9=273≈46,77 (cm2).S = \dfrac{1}{2}\cdot a \cdot h = \dfrac{1}{2}\cdot 6\sqrt{3}\cdot 9 = 27\sqrt{3} \approx 46{,}77\ (\text{cm}^2).

Kiểm tra. Có thể tính diện tích theo công thức S=r⋅pS = r\cdot p (với pp là nửa chu vi): p=1832=93p = \dfrac{18\sqrt{3}}{2} = 9\sqrt{3}, nên S=3⋅93=273S = 3\cdot 9\sqrt{3} = 27\sqrt{3} cm². Kết quả trùng khớp.

Đáp số

Chu vi C=183≈31,18C = 18\sqrt{3} \approx 31,18 cmDiện tích S=273≈46,77S = 27\sqrt{3} \approx 46,77 cm²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.