Giải Bài 9.19 trang 54 SBT Toán 9
Đề bài
Cho tam giác nội tiếp đường tròn và ngoại tiếp đường tròn . Tia cắt tại (khác ). Chứng minh rằng là tâm của đường tròn ngoại tiếp tam giác .
Lời giải
Phân tích. Vì là đường tròn nội tiếp tam giác nên là giao điểm ba đường phân giác trong, tức , , lần lượt là tia phân giác các góc , , . Để chứng minh là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác , ta chỉ cần chứng minh cách đều ba đỉnh, tức là:
Đặt , . Vì , là phân giác nên:
a) Chứng minh .
Tia là phân giác góc nên .
Trong đường tròn , góc nội tiếp chắn cung , góc nội tiếp chắn cung . Hai góc nội tiếp bằng nhau thì chắn hai cung bằng nhau, suy ra:
b) Chứng minh .
Xét tam giác . Ta tính hai góc ở đáy và .
*Góc :* ba điểm , , thẳng hàng, nên là góc ngoài tại đỉnh của tam giác . Góc ngoài bằng tổng hai góc trong không kề với nó:
*Góc :* ta có .
- và là hai góc nội tiếp của cùng chắn cung , nên .
- (vì là phân giác góc ).
Do đó:
Từ và suy ra , nên tam giác cân tại , tức là:
c) Kết luận.
Kết hợp và :
Vậy cách đều ba điểm , , , nên là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác (bán kính ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.