Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.27 trang 56 SBT Toán 9

Bài 29. Tứ giác nội tiếp

Đề bài

Chứng minh rằng:

a) Nếu một hình bình hành nội tiếp một đường tròn thì hình đó phải là hình chữ nhật;

b) Nếu một hình thoi nội tiếp một đường tròn thì hình đó phải là hình vuông;

c) Nếu một hình thang nội tiếp một đường tròn thì hình đó phải là hình thang cân.

Lời giải

Ta dùng tính chất cơ bản của tứ giác nội tiếp: *Trong một tứ giác nội tiếp, tổng số đo hai góc đối nhau bằng 180∘180^\circ.*

a) Hình bình hành nội tiếp một đường tròn thì là hình chữ nhật.

Gọi hình bình hành ABCDABCD nội tiếp một đường tròn.

Vì ABCDABCD là hình bình hành nên hai góc đối bằng nhau:
A^=C^.\widehat{A} = \widehat{C}.

Vì ABCDABCD nội tiếp đường tròn nên hai góc đối bù nhau:
A^+C^=180∘.\widehat{A} + \widehat{C} = 180^\circ.

Suy ra 2A^=180∘2\widehat{A} = 180^\circ, do đó A^=90∘\widehat{A} = 90^\circ. Tương tự B^=D^=90∘\widehat{B} = \widehat{D} = 90^\circ.

Hình bình hành có một góc vuông (và ở đây cả bốn góc đều vuông) nên ABCDABCD là hình chữ nhật (đpcm).

b) Hình thoi nội tiếp một đường tròn thì là hình vuông.

Gọi hình thoi ABCDABCD nội tiếp một đường tròn.

Hình thoi là một trường hợp đặc biệt của hình bình hành, nên theo câu a), hình thoi ABCDABCD nội tiếp đường tròn phải là hình chữ nhật, tức là A^=B^=C^=D^=90∘\widehat{A} = \widehat{B} = \widehat{C} = \widehat{D} = 90^\circ.

Mà ABCDABCD là hình thoi nên có bốn cạnh bằng nhau. Một tứ giác vừa có bốn cạnh bằng nhau vừa có bốn góc vuông chính là hình vuông (đpcm).

c) Hình thang nội tiếp một đường tròn thì là hình thang cân.

Gọi hình thang ABCDABCD có AB∥CDAB \parallel CD (hai cạnh đáy), nội tiếp một đường tròn. Hai cạnh bên là ADAD và BCBC.

Vì AB∥CDAB \parallel CD, xét cát tuyến ADAD, hai góc A^\widehat{A} (tức DAB^\widehat{DAB}) và D^\widehat{D} (tức ADC^\widehat{ADC}) là hai góc trong cùng phía nên:
A^+D^=180∘.(1)\widehat{A} + \widehat{D} = 180^\circ. \quad (1)

Vì ABCDABCD nội tiếp đường tròn nên hai góc đối A^\widehat{A} và C^\widehat{C} bù nhau:
A^+C^=180∘.(2)\widehat{A} + \widehat{C} = 180^\circ. \quad (2)

Từ (1)(1) và (2)(2) suy ra:
D^=C^.\widehat{D} = \widehat{C}.

Hình thang ABCDABCD có hai góc kề đáy CDCD bằng nhau (C^=D^\widehat{C} = \widehat{D}) nên nó là hình thang cân (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.